هڕكرنا پرێزا كوردى و دووربینا ((ئه‌لڤێن توفله‌ر))ێ ئه‌مریكى

((ده‌به‌نگی ئه‌وه‌ كو مرۆڤ هه‌ر وی تشتی، هه‌ر ب وی شێوه‌ی ئو هه‌ر ب وێ كریارێ دوباره‌بكه‌ت و چاڤه‌رێی ئه‌نجامێن جیاواز بكه‌ت))! ئینیشتاین

ته‌حسين ناڤشكى

هه‌ڤاله‌كى گۆته‌ من: (( پشتى كاره‌ساتا 16ى ئوكتۆبه‌رێ ئێدى ئه‌ز گوهدارييا ده‌نگوباسێن حوكمه‌تا هه‌رێمێ بكه‌م نه‌كم بۆ من نه‌خه‌مه‌.. هه‌ر تشته‌كى من ب پيرۆزى دديت، نها ل به‌ر چاڤێن من ره‌ش و لاواز بوويه‌ يان چو بهایێ خوه‌ نه‌مایه‌!)). من ژى وه‌ها به‌رسڤا وى دا: هه‌ڤال ئه‌ڤ نه‌ تشته‌ك غه‌ریبه‌ د جيهانا تیۆرییا زانستى و دووڤچۆنا ئه‌نجامێن ئاریشه‌یان دا كو هه‌رده‌م پشتبه‌ستنێ ب ئه‌نجامێن زانستى‌ دكه‌ن. واته‌ هه‌ر تشتێ رۆهن و ئه‌شكرا نه‌بت لده‌ڤ لێكۆله‌ر و شاره‌زایان د گومانێدانه؛‌ هه‌تا نه‌گه‌هنه‌ ئه‌نجامێن گومانبڕ و پاشى گشتاندانا وان ئه‌نجامێن زانستى دكه‌ن و بياڤى دهێلن كو پشتى هينگێ بهتر تاقيكرن د خزمه‌تا مرۆڤینیێ دا لسه‌ر بهێن ئه‌نجامدان. ره‌نگه‌ مرۆڤ گه‌له‌ك جاران هزره‌كا مه‌زن بۆ خوه‌ بكه‌ت، لێ ده‌مێ دكه‌ڤته‌ د ته‌نگاڤيیان دا ئه‌و هزر وه‌سا ده‌رناكه‌ڤت ودبت هينگێ مرۆڤ هه‌ست بڤه‌جنقینه‌كێ بكه‌ت. د سه‌ر هندێ را ئه‌و ئاليێن هشیارى هه‌ى و باوه‌رى ب پێشڤه‌چۆنا كاروانێ ژیانێ هه‌یى، مفاى ژ شاشيێن خوه‌ دبينن و بزاڤێ دكه‌ن كو خوه‌ دروستبكه‌ن و به‌رده‌واميێ ب خه‌باتا گه‌هشتنا ئارمانجان بده‌ن.. لێ مه‌ كوردان هه‌تا نها نه‌كارييه‌ وه‌ك پێدڤى مفاى ژ شكه‌ستن و سه‌ربۆهرێن خوه‌ وه‌ربگرين و گه‌له‌ك جاران حزبێن كوردى شكه‌ستنێن خوه‌ كرينه‌ سه‌ركه‌ڤتن و خه‌لكه‌ك دى ب شه‌كه‌ستن و داكه‌تنێن خوه‌ سۆچباركييه ‌یان هنده‌ك به‌هانه‌یێن لاواز كرینه ‌ئه‌گه‌رێن وان شكه‌ستن و كاره‌ساتێن ب سه‌رێ ملله‌تێ كورد هاتین. د تیۆرییا ده‌روونناسیا ((سیگمند فرۆید))ى دا سه‌باره‌ت كه‌سۆكییا نه‌ساخله‌م، ئه‌ڤ ره‌فتاره‌ ب هێجه‌تگرتنێ (التبریر) دهێته‌ نياسين.. واته‌ هه‌ر جڤاكێن نه‌ساخن خوه‌ ژ شكه‌ستێن خوه‌دیێ وان ئه‌گه‌رێن سه‌ره‌كى دوور دكن؛ وه‌ك كرمانج دبێژن: ((بیژیێ خوه‌ دهاڤێژن د پاخلا خه‌لكه‌ك دن دا))! نڤيسه‌ر و هزرمه‌ندێ ئه‌مریكى یێ ناڤدار ((ئه‌لڤێن تۆفله‌ر)) Alvin Toffler))د پرتووكا خوه‌ يا ناڤدار دا ((ڤه‌گوهازتنا ده‌ستهه‌لاتێ)) ب درێژى لسه‌ر ميكانزما چاوانییا ڤه‌گوهازتنا ده‌ستهه‌لاتێ دئاخڤت و ئه‌مريكا دكه‌ته‌ نموونه‌ كانێ چاوا شيا ب رێكا ((زانينێ – سامانى – و هێزێ)) ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ بكه‌ته‌ ده‌ستهه‌لاته‌ك نموونه‌یه‌ك وسا‌ كو سه‌ركێشيا جيهانى د پرانييا بياڤێ، ژيانێ دا بكه‌ت. هه‌كه‌ ئه‌م بهێن هه‌ڤبه‌رییه‌كێ لناڤبه‌را ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ يا 26 سالى لسه‌ر نموونه‌يێ ((تۆڤله‌ر))ى بكه‌ين، دێ بۆ مه‌ ديار بت كو مه‌ چه‌ند مفا ژ سيسته‌مێ وى وه‌رگرتيیه؟! واته‌، ئه‌رێ كورد ب وان (زانين – سامان و هێزا) هه‌يى شياينه‌ تنێ بۆ هنده‌ك رۆژێن كێم بكه‌ڤنه‌ د ته‌نگاڤيیان دا و بێى پێدڤى ئالییه‌كى دى ببن و خوه‌ رزگار بكه‌ن؟ ئه‌نجامێن سه‌ربۆهرا درێژ یا كوردان دئاخڤت كو چو ئالیێن كوردستانێ، نه‌شياينه‌ تشته‌ك و‌سا به‌رچاڤ د خزمه‌تا رایا گشتى یا نه‌ته‌وه‌یا خوه‌ دا بكه‌ن كو ل هه‌ر ته‌نگاڤيیه‌كا هه‌بت خوه‌ ل به‌ر بگرن و راده‌ستى قه‌ده‌رێ نه‌بن. به‌ره‌ڤاژ هه‌ر ئێكى ئه‌وا كرى تایبه‌ت بۆ خوه‌ديێ خوه‌ كريه‌ كو ده‌مێ د كه‌ڤته‌ ته‌نگاڤيێ دا تنێ هاريكاریيا وى يا تاكانه‌ بكه‌ت. ده‌رباره‌ى كه‌رتێ له‌شكه‌رى د ڤێ هه‌ڤكێشێ دا، وه‌ك رۆژا نیڤرۆ دیاره‌ كو حزبێن مه‌ نه‌شياينه‌ هه‌تا نها پێشمه‌رگه‌يه‌كى هه‌ڤگرتى و خودان هێز و هه‌یبه‌ته‌كا تایبه‌ت چێكه‌ن كو تنێ ژێبوونا وى بۆ ئاخا كوردستانێ بت دا كو د ته‌نگاڤيیان دا ب باوه‌رى به‌رخودانێ بكه‌ن و هه‌رده‌م به‌رهه‌ڤ بت خوه‌ گۆرى ئاخا وه‌لاتى بكه‌ت. مه‌ هه‌ميا ئه‌ڤ دوبه‌ره‌كيیه‌ ديت، ده‌مێ ل 16ى ئوكتۆبه‌را ره‌ش پێشمه‌رگه ل سه‌نگه‌رێن شه‌ڕێ پاراستنا ئاخا هه‌رێما كوردستانێ‌ بوویه‌ دو پارچه‌ و هه‌ر حزبه‌كێ وه‌ك خوه‌ كرى و رۆلێ فه‌رمانده‌یێ گشتىيێ پێشمه‌رگه‌ى و وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ى د بنى دا هندابووى و كه‌تییه‌ د ده‌ستێن حزبان دا و نێزیكى 51% ژ ئاخا كوردستانێ كو ب خوینا هزاران شه‌هید و برینداران رزگاركرى، جاره‌كا دى لناڤبه‌را شه‌ڤ و رۆژه‌كان ژ ده‌ستداى! هه‌ر وه‌سا ره‌وشا ئابۆرییا ((ئه‌لڤێن تۆفه‌ر))ى باس كرى چو ژ ره‌وشا هێزێ كێمتر نه‌بوويه‌. پشتى پرانييا بيرێن پترۆلێ كه‌تينه‌ د ده‌ستێن داگیركه‌ران دا، ئێدى ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ كه‌ته‌‌ ده‌ستنێن خوه‌ و نها ژى لاڤه‌لاڤا وێیه‌ دگه‌ل حوكمه‌تا به‌غدایێ و نه‌شێت مووچه‌يێن فه‌رمانبه‌رێن خوه‌ بده‌ت؛ هێشتا دۆرا پرۆژه‌يێن ئاڤاداكرنێ و خزمه‌تكارى و تشتێن دى نه‌هاتى! رۆلێ په‌روه‌رده‌يێ و زانينێ ژى يێ دياره‌، سال بۆ سالێ سه‌ره‌رايى وێ بێسه‌روبه‌رییا د كه‌رتێن په‌روه‌رده‌يێ، خواندنا بلند و سازیێن ره‌وشه‌نبیرى دا؛ هێشتا ر‌ێژه‌يا قوتابیێن ده‌رچوویێن سالانه گه‌له‌ك جاران‌ دبن 20% دانه‌ و سال بۆ سالێ كامباختره‌. هه‌لبه‌ت بياڤێن دى يێن مه‌ باس نه‌كرين چو ژ نموونه‌یێن مه‌ باسكرين كێمتر نينن. ئها ژبه‌ر ڤى ژیوارێ به‌رده‌وامێ كوردستانێه‌ كو هه‌ر ده‌م خه‌لكه‌كى چ ژ دوور و چ نێزیك گۆتیه‌ مه‌: ((دێ هڕكه‌نه‌ پرێزا خوه!)). لێ مخابن كوردان نه‌كارییه‌، ب كێمى د ڤان 100 سالێن دوماهیێ دا كو بهتر هه‌ر دو وه‌لاتێن زلهێز (بریتانیا و فه‌ره‌نسا) ب پارچه‌كرنا ئاخا كوردستانا مه‌زن ب ناڤێ (( رێكه‌ڤتنا سایكس – پیكۆ)) تاوانبار دكه‌ن، خوه‌ ژ شكه‌ستنێن خوه‌ بێگوننه‌هـ دبینن. هه‌لبه‌ت هه‌كه‌ ل ده‌مێ بۆهرى مه‌ بۆ خوه‌ هۆسا بربته‌ سه‌رى، د جیهانا ئه‌ڤرۆدا گه‌له‌كا ب زه‌حمه‌ته‌ كورد هۆسا خوه‌ قانع بكه‌ن كو ب گۆتاره‌كا سۆزانه‌ داخوازێ ژ بیانییان بكه‌ن كو ده‌وله‌ته‌ك نه‌ته‌وه‌یى، سه‌ره‌رایى ره‌وشا هه‌یى بۆ‌ بدامه‌زرینن؛ ژ به‌ر كو بیانى ل دووڤ پیڤه‌رێ ((تۆڤله‌ر))ى گه‌له‌ك ب زه‌حمه‌ت به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ گۆرى ده‌وله‌تا كوردى بكن.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای

كومێنته‌كا نوی دانه‌

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.