خوه‌ڤیان به‌رانبه‌ر ئه‌وڤیان

فاضل عمر

ل پێڤاژۆیا نه‌ڕینا من ل ره‌فتارا مرۆڤێ كورد، هه‌رده‌م تشته‌كێ بالكێش هه‌یه‌: ل شوونا باسێ ده‌رده‌سه‌ریێن خوه‌ بكه‌ت، باسێ یێن خه‌لكى دكه‌ت؛ ئانكو ل شوونا باسێ سته‌ما لێ هاتىیه‌ كرن و شۆڕشێن خوه‌یێن ب زۆرێ و كۆمكوژیان هاتینه‌ ته‌په‌سه‌ركرن، ل شوونا باسێ فه‌رمانێن كوردكوژییێ و ئه‌نفالان و كێمیابارانێ بكه‌ت، باسێ بۆسنه‌ و هێرسك و غه‌ززه‌ و میانمارێ و ره‌واندا دكه‌ت. ب خوه‌ ل ناڤخوه‌ ژى، هه‌ر باژێڕ و پارچه‌یه‌كێ كوردستانێ، پتر هه‌ڤسۆزیێ بۆ ده‌ردێ پارچه‌یا دى و باژێڕێ دى، ژ خوه‌ ب خوه، دیار دكه‌ت‌.

ئه‌رێ ئه‌ڤه‌ نه‌ساخییه‌ یان خوه‌به‌خشى و قوربانیدانه‌؟

ب دیتنا من، ره‌نگه‌ نه‌ساخییه‌كه‌… چونكى هه‌مى بوونه‌وه‌رێن زیندى؛ ژ خوه‌ بۆ ده‌رڤه‌ ڤه‌كرینه‌، ئانكو ژ خوه‌ و كه‌سێ خوه‌ وه‌كو سه‌نته‌رێ هه‌ست ب خوه‌كرنێ و هۆشیارییێ ب هه‌بوونا خوه‌، سه‌ره‌ده‌رییێ دگه‌ل ده‌رڤه‌ دكه‌ن- ب خوه‌ ماكا خوه‌ دكه‌ته‌ قوربانى تێشكێن خوه‌، ب شه‌ڕى ده‌ست پێ دكه‌ت. شه‌ڕ ژى، دژوارترین رێكا خوه‌ و هه‌یین و سامانێ خوه‌، پاراستنێیه‌. ب گۆتنه‌كا دى، مرۆڤى هه‌مى تشت، ئه‌ولى بۆ خوه‌ دڤێن، پاشى بۆ دۆرماندۆرى. ئه‌ڤه‌ خوه‌ڕسكه‌كا هه‌مى زیندیانه‌.

(خوه‌ت) یان (كه‌ساتى) چوونگ و سه‌نته‌رێ مرۆڤییه‌، كه‌سێ نۆرمال و سرووشتى، ژ خوه‌ سه‌ره‌ده‌رییێ دگه‌ل ده‌رڤه‌ دكه‌ت، نه‌ وه‌كو كه‌نگرپه‌ڕێ، بایێ دۆرماندۆرى و خه‌لكێ دى، وى دئینت و دبت. ئه‌و مرۆڤێ هه‌ست ب خوه‌ بكه‌ت و كه‌ساتى هه‌بت، فه‌ره‌ ژ خوه‌ ده‌ست پێ بكه‌ت؛ ژ خوه‌یێ سه‌نته‌ر سه‌ره‌ده‌رییێ بكه‌ت، و ئه‌وێ وا نه‌كه‌ت، گومان دكه‌ڤته‌ هه‌ست و هۆشیارىیا وى!

ب گۆتنه‌كا دى، ده‌ستوورێ ژیانێ و كه‌سبوونێ ئه‌وه‌؛ مرۆڤ سه‌نته‌ره‌ و دۆرماندۆر و دیگه‌ر، ل رێزبه‌ندییا دو… ل په‌ى دهێن. لێ ژ ده‌ره‌نجامێ دیتنا من، هه‌مى كوردان جۆره‌ به‌ره‌ڤاژییه‌ك دگه‌ل ستانده‌رى هه‌یه‌. ئه‌و به‌ره‌ڤاژییه‌، هێشتا نه‌هاتییه‌ ناڤكرن. لێ، مرۆڤێ كورد؛ ب ده‌ردێ كه‌سێ دى پتر ژ یێ خوه‌ دئێشت (هه‌چوه‌كو هه‌سته‌وه‌رێ ئێشانێ لنك نه‌مایه‌)؛ ئازارا خه‌لكێ دى دبینت و یا خوه‌ نابینت. دبت ئه‌م ببێژینه‌ ئه‌ڤێ دیارده‌یێ: كۆره‌ییا خوه‌ دیتنێ یان ته‌وشا هه‌ست ب خوه‌ نه‌كرنێ.  یان زاراڤه‌كێ یۆنگى (ڤاژ بۆ ده‌رڤه‌ extrovert) بۆ مه‌ره‌مه‌كا دى بكار بینین، كو هه‌سته‌وه‌رێن مه‌، بۆ ده‌رڤه‌ ڤه‌كرینه‌ و بۆ ناڤده‌ دائێخستینه‌. ب گۆتنه‌كا دى، (خوه‌ت: ذات)ێ مرۆڤێ كورد، چرایێ خوه‌ ڤه‌مراندییه،‌ و به‌س چرایێن ده‌رڤه‌ دبینت و هه‌ست پێدكه‌ت.

پرسیار ئه‌وه‌: دێ چاوا چرایێ خوه‌یێ ڤه‌مرى و خامۆش، هه‌لكه‌ین و به‌رى ده‌رڤه‌، خوه‌ و ناخێ خوه‌ بینین؛ دێ چاوا به‌رى ده‌رڤه‌، هه‌ست ب خوه‌ كه‌ین؟ ب دیتنا من، خوه‌دیتن كلیله‌كا گرنگه‌ بۆ تێگه‌هشتنێ و بۆ خوه‌ گوهاڕتنێ. وه‌ختێ مرۆڤێ كورد، خوه‌یێ لاواز و نه‌كه‌س و ته‌په‌سه‌ر دبینت و نه‌شێت خوه‌ باشتر لێ بكه‌ت یان نه‌شێت ئه‌ڤان كێماسیان نه‌هێلت، كه‌سێ خوه‌ دمرینت و پێشڤه‌، هه‌ڤسۆزىیێ دگه‌ل جانێن ته‌په‌سه‌ر ل ده‌رڤه،‌ دیار دكه‌ت… ئانكو چونكى نه‌شێت چو بۆ خوه‌ بكه‌ت، بزاڤێ دكه‌ت لاوازىیا خوه‌، ب هه‌ڤسۆزییێ دگه‌ل ده‌رڤه،‌ ڤه‌شێرت.

دبت ئه‌ڤه‌ شرۆڤه‌كرنه‌كا دیارده‌یێ بت، لێ نه‌ چاره‌سه‌رییه‌.

ل دوماهىیێ، من دڤێت ببێژم؛ دبت په‌یڤا (خوه‌ڤیان)، ده‌ستپێكه‌كا باش بت بۆ چاره‌سه‌رییه‌كا دۆمدرێژ. مرۆڤێ كورد هه‌وجه‌یه‌ خوه‌ ب كێماسىیێن خوه‌ڤه‌، ببینت و خوه‌ بڤێت. هینگێ دێ دروستتر خوه‌ بینت و بزاڤێ كه‌ت ئالیسه‌نگىیا ناڤخوه‌ و ده‌رڤه‌ چاره‌ بكه‌ت. نه‌خوه‌، ئه‌ڤ تاریستانا ناڤخوه‌ و رۆناهىیا ده‌رڤه‌، دێ مه‌ هێلته‌ ل ناڤ تاریستانا ناخێ مه‌ و هه‌رده‌م خه‌لكێ دى رۆناهى و چرا هێلت… ئه‌م ژى وه‌كو په‌روانه‌یێ دێ ل هه‌ر چرایه‌كێ هه‌بت گه‌ڕێن و تاكو گێژبوونێ لدۆر زڤڕین و تێدا خوه‌ سۆژین.

 

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای

كومێنته‌كا نوی دانه‌

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.