ئاکامێن خرابێن توندۆتیژیێ

سوهام عه‌بدوللا

توندوتیژی ئێکە ژ وان دیاردەیێن کو ل سەرانسەری جیهانێ بەربەلاڤە و نەبتنێ لهەمبەری  تەمەنەکی تایبەت یان توێژەکێ  دهێتەئەنجامدان بەلکو هەر مروڤەک ژ پیر و لاو زارۆ و گەنج و ژنان راستی ڤێ دیاردەهێ دبن .

پێناسا  توندوتیژیێ ژی ئەوە کو هەر کریارەکا بهێز یا  جەستەی یان بگوتن یان ب لڤین یان برێکا سێکسی ژئالیێ کەسەکێ ڤە ، ئازارێ بگەهینت دەرون و جەستەیێ  کەسەکێ دی توندۆتیژیێ یە .

توندوتیژیێ گەلەک ئاکامێن خراب هەنە کو دبیتە ئەگەرێ هەرفین و شکاندنا کەسایەتیا بەرامبەر وتا دگەهیتە قوناغا خوەکوشتنێ یان کوشتنا کەسەکی دی.

هەروەها گەلەک جورێن توندۆتیژیێ هەنە، مینا توندۆتیژیا زارەکی یان جەستەی یان سێکسی یان دەروونی یان ئابووری و هەر ئیکێ شروڤەیەک بۆ هەیە .

-توندۆتیژیا جەستەی هەری بەربەلاڤە و ئەڤ توندۆتیژیە زیانێ دگەهینتە جەستی وی کەسی چ ب لێدان بیت یان ب تێوەرکرنا  ئامێرەکێ بیت یان سوتن بیت، ئەڤ جورێ توندۆتیژیێ هندەک جاران دبیتە ئەگەرێ کوشتنا وی کەسی.

-توندۆتیژییا زارەکی یان دەروونی ئەڤ جورە گەلەک دگەل ئافرەتێ دهێتە بکارئینان ب گوتنا خەبەران و ئیهانەکرنا وێ وگەفێن بەردانێ ببەردەوامی وتوندۆتیژییا دەروونی ژڤان رەفتاران چێ دبیت کو بەردەوام گەف وفشار لسەر وی کەسی هەبن هەرچەندە زیانێن وێ ب چاڤ دیار نینن لێ ئاکامێن وێ خرابن.

– توندۆتیژییا سێکسی ژی گەلەک زیانێن دەروونی و جەستەی هەنە کو برێکا دەستدەرێژیکرنێ وب زۆرێ کو ئەو ئافرەت دهێتە ئێختسابکرن وب ئەگەرێ وێ دەستدرێژیی ژی دهێتە کوشتن و پتر ل وان دەڤەران چێدبن کوئارامییا  سیاسی نینە  و شەر و ئالۆزی بەردەوام هەنە..

توندۆتیژییا ئابوری ئەوژی ئێکە ژوان جورێن کو زۆری ل کەسێ بەرامبەر دهێتە کرن کو ژسەربخوییا داهاتی و پارەی و فێرکرن وکارکرنێ بێ بەش بیت کو پتر دگەل ژنێ دهێتە کرن ئەڤ جورێ توندۆتیژیێ..

بو پتر ئاشنابوون لسەر ڤێ دیاردەهێ دێ چەندین خالان دیارکەین…..

خالا هەری گرنگ سەدەمێن توندوتیژیێنە، کو ئەو ژی ژینگەها مرۆڤ تێدا مەزن دبیت کا چەند ژینگەهەکا تەندروستە و توندی و ئێشاندنا جەستەی و زارەکی ودەروونی ولێدان ودوررپێچکرن تێدا نینە، چێدبیت ئەڤێ یەکێ ژی هندەک فاکتەرێن  خوە هەبن کو مرۆڤ توندیێ بکار بینت وەک بێکاری وهەژاری و نەزانی وجەهالەت ونەخویندەواری کو فاکتەرێن گرنگن بۆ پێشکەتن ورۆشەنبیرکرنێ وڤەکرنا مەژیی مروڤی .

فاکتەرەکی دن هەبوونا بەردەوام توندۆتیژی و قیری وبهێن تەنگی وشەر د مالێ دا دبیتە ئەگەرکو ژینگەها مالێ هەردەم توندی و نەخوشی پێڤە دیار بیت و هەتا دگەهیتە  ئاستێ خوە سوتنێ یان  کوشتنێ یان ئازارگەهاندنێ بکەسێن بەرامبەر چ ب ئاخفتنێ بیت یان لێدانا جەستەی.

هەروەها فاکتەرەک دی کو ئەوژی ئەگەرەکە بو سەرهلدانا توندۆتیژیێ  هەفڕکی و ناکوکیێن ئەحزبان ونەبوونا ئارامییا  سیاسی وبەلاڤ بوونا هەژاریێ ..

هندەک فاکتەرێن دی ژی هەنە کو مرۆڤ کارێن هوڤانە بکەت یان کەسەکێ توند بیت  وەک حەسیدی وچاڤ پێ نە رابوونبەرامبەری کەسەکێ کو بارێ ژیانا وی خۆشتر بیت و دەولەمەندبیت،هەروەها بابەت وبەرنامە ودراما وفلمێن کەنالێن راگەهاندنێ پەخش دکەن، کو بەردەوام تەماشەکرنا وان فلمێن ئەکشن و کوشتن و رەڤین وسەربڕین تێدانە .

فاکتەرەک دی ئەوە کو تێکەلیا هەڤالێن شەرخواز ورەشبین و خودان رەوشتەکی توندوتیژ کو ئەڤە ژی دبیتە دەرفەتەک کو کارێن خراب بێن ئەنجامدان وتوندی هەبیت و کوشتن لسەر هەر بابەتەکێ بێتە کرن چ  یێ کومەلایەتی بیت یان سیاسی.

چیدبیت گەلەک فاکتەرێن دی هەبن ببن سەدمێن توندوتیژیێ مینا نەبوونا ئازادییا رادەربرینێ وئازادیا تاکە کەسی و سیستەمێ حوکمی وداهاتێ تاکە کەسی ب شێوەیەکێ دادپەروەرانە .

ئەڤ هەمی فاکتەرە بۆ تاکێ کورد مینا دەرزیەکا ژێر پیستی یە کو ژ نشکەکێڤە ئاکامێن وێ یێن خراب  وەک توندۆتیژیێ  دیار دبن…

 

 

 

 

 

 

 

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای

كومێنته‌كا نوی دانه‌

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.