ل ناڤبه‌را (تلیلى) یا عه‌ڤدالى و (پێدڤیه‌ شه‌رم ژ خوه‌ بكن)ا ڤه‌دانى

فاضل عمر

15-16ى تیرمه‌هێ، ل تركیا كۆده‌تایه‌كا له‌شكه‌رى روودا و وا دیاره‌ سه‌رنه‌گرت. دو ره‌وشه‌نبیرێن مه‌، دو چریورى twitter به‌لاڤه‌كرن، ئێكى تلیلى ڤه‌دان و یێ دى ب ئه‌ره‌بى نڤێسى؛ ئه‌وێ دلخوه‌شىیا خوه‌ بۆ كۆده‌تایێن له‌شكه‌رێ تركیا دیار بكه‌ت، پێدڤیه‌ شه‌رم ژ خوه‌ بكه‌ت. ب دیتنا من، تلیلى و شه‌رم ژ خوه‌ كرن یان نه‌كرن، دو هه‌لوه‌ستێن سۆزدارینه‌ و نه‌گرێدایى هه‌لوه‌سته‌كێ سیاسى یان هزرى یان ئابۆرینه‌، كو پێدڤیه‌ هه‌لوه‌ستێ دروست لسه‌ر بهێته‌ ئاڤاكرن.

من دڤێت بێژم؛ هه‌ر بویه‌ره‌كا ل پارچه‌یه‌كا كوردستانێ و دنیایێ روو بده‌ت، پێدڤیه‌ ئه‌م باشى و خرابىیێن وێ هه‌لسه‌نگینین پاشى شه‌رمه‌زار بكه‌ین یان ده‌ستخوه‌شیێ لێ بكه‌ین. له‌و، پرسیار ئه‌وه‌: كۆده‌تایه‌كا له‌شكه‌رى ل ده‌وله‌تا مه‌زنترین پارچه‌یه‌كا كوردستانێ لێ و ده‌رگه‌هێ هه‌رێما كوردستانێ بت بۆ رۆژاڤا و بۆڕیا نه‌فتا ئیراقێ به‌رى كوردستانێ تێڕا دبۆرت.. تشته‌كێ باشه‌ یان خرابه‌؟ بۆ مه‌ به‌رى تركیا و جیهانێ.

به‌رى هه‌ر تشتى، ئه‌ز هه‌رده‌م دبێژم: خرابترین سیسته‌م چێتره‌ ژ بێ سیسته‌میێ، هه‌لبه‌ت بۆ كۆمه‌لى. له‌و، وه‌كو ته‌مامى بۆ ئه‌ڤێ هزرێ دێ بێژم؛ خرابترین دیمۆكراسى، (وه‌كو دیمۆكراسىیا نه‌ته‌وه‌ییا تركیا) چێتره‌ ژ ده‌ستهه‌لاتداریا له‌شكه‌رى و پستالێن جه‌ندرمه‌ و جه‌نه‌رالان.

له‌و، ئه‌ز نه‌ تلیلیان ڤه‌دده‌م، نه‌ژى دێ بێژمه‌ كه‌سێ؛ شه‌رمه‌ كه‌یفا مرۆڤى ب كۆده‌تایێ دژى حوكمه‌تا تركیا بهێت. ئه‌ز سه‌د ژ سه‌دێ نه‌ دگه‌ل تلیلیانم، چونكى ژبلى تێكچۆنه‌كا هنده‌ك رۆژىیا ره‌وشا تركیا ل ناڤ خوه‌ و دگه‌ل جڤاكێن سڤیل، كۆده‌تایا له‌شكه‌رى هیچ مفایه‌كێ دۆمدرێژ بۆ كوردان تێدا نینه‌. ئانكو، بۆ ده‌مه‌كێ كورت، ره‌وشا ناڤخوه‌ییا تركیا دێ تێكچت و دێ فشار ژسه‌ر خه‌لكێ باكۆرێ كوردستانێ سڤكتر بت، چونكى ده‌وله‌تا تركان دێ مینته‌ ب خوه‌ڤه‌. لێ گه‌له‌ك پێڤه‌ ناچت، دێ سه‌رده‌مه‌كێ له‌شكه‌رى ل تركیا ده‌ست پێ كه‌ت و ئه‌ز باوه‌ر ناكه‌م گه‌له‌ك كه‌یفا ئێك جه‌ندرمه‌ى ژى ب كوردان بهێت، چونكى ئێكه‌مین كه‌سێ به‌رسینگا جه‌ندرمه‌یان گرتین و هه‌یبه‌تا وان شكاندین ترك نه‌بوون، كورد بوون. تو بێژى ئێكه‌مین كه‌سێ له‌شكه‌رێ ترك دژ راوه‌ستت دێ كى بت؟ (هه‌لبه‌ت پشتى ده‌ستهه‌لاتێ وه‌ردگرن و جهگیر دبن یان حوكمه‌ته‌كا سڤیل وه‌كو دێمجامه‌ دادنن). بێگومان دێ كورد بن.. له‌و، تلیلى ڤه‌دان بۆ كۆده‌تایێ، پتر وه‌كو ره‌فتارا ئه‌وى كه‌سىیه‌ یێ مالا خوه‌ ژ كه‌ربێن كێچان دا سۆتى.

ئه‌ز نه‌ دگه‌ل كه‌كێ ڤه‌دانم ژى، كو شه‌رمه‌ ب هه‌ر ره‌نگه‌كى ئه‌م باسێ ئێك قه‌نجىیا بزاڤا كۆده‌تایێ ژى بكه‌ین! هنده‌ك تشت ل تركیا نهۆ روو دده‌ن، گه‌له‌ك خرابن و هیچ هیڤیه‌كێ بۆ كوردان ناهێلن:

  1. پشتى ئاكپارتى پێنگاڤێن باش به‌ره‌ڤ چاره‌كرنا دۆزا كوردى ل باكۆرى هاڤێژتین، ل ئه‌ڤێ دوماهیێ، پێنگاڤێن پاشڤه‌ ب هه‌مان له‌زێ دهاڤێژت.
  2. دووركرنا داود ئۆغلۆى ژ سه‌رۆكاتىیا وه‌زیران پاشڤه‌كشانه‌كا پراكتیكیه‌ ژ سیاسه‌تا ناڤخوه‌ و ده‌رڤه‌یا تركیا ژ (سفر ئاڕێشه‌) بۆ (چێكرنا ئاڕێشه‌یان).
  3. ئه‌ردۆغان، هه‌مى شیانێن خوه‌ و پارتا خوه‌ بۆ سه‌نترالیزمێ بكاردئینت و ئه‌ڤه‌ ل مه‌ودایێ دوور، دێ دكتاتۆریێ په‌یدا كه‌ت و هیچ هیڤیه‌كێ بۆ كوردان ناهێلت.
  4. بۆ رازیكرنا نه‌ژادپه‌رێسێن ترك، ئاكپارتى چه‌ندین پێنگاڤ دژى ئاشتییا ناڤخوه‌یى و چاره‌كرنا دۆزا كوردى هاڤێژتینه‌. ب گۆتنه‌كا دى، ل شوونا وێنه‌یه‌كێ نیشتمانى و مرۆڤانى بده‌ته‌ مرۆڤێ كورد، هه‌مان وێنه‌یێ كه‌مالیستان بۆ ڤه‌گه‌ڕاند و تركیا به‌ره‌ڤ شه‌ڕێ ناڤخوه‌یى بریه‌.
  5. رۆلێ تركیا ل سۆریێ و دگه‌ل داعشێ و به‌رى هینگێ دگه‌ل مسرا مورسى.. جهێ گومانێنه‌ كو تركیا وه‌كو هێزه‌كا مه‌زنا هه‌رێمى، ب رۆلێ راگرتن و ئاشتیێ راببت.

بۆ راوه‌ستاندنا ئه‌ڤێ، كۆده‌تایا له‌شكه‌رى، به‌لكو ببته‌ زه‌نگله‌كا هوشیاركرنێ بۆ ئه‌ردۆغانى و ئاكپارتى كو رێ هند ڤه‌كری نینه‌، ئیسلامچى بن و نه‌ژادپه‌رێس بن و دیمۆكرات بن و ئۆرۆپى بن و ئاشتیخواز بن و شه‌ڕخواز بن.. ئه‌ڤ گێلما گاڤانى، پێكڤه‌ ناهێته‌ خوارنێ، ئه‌وێ بخوت دێ تووشى زكچۆنێ بت!

ل دوماهیێ من دڤێت بێژم: ئاكپارتى و ئه‌ردۆغان هندى خراب بن، له‌شكه‌ر ژ وان خرابتره‌.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای