60 زه‌لامان سكالا لسەر لەشفرۆشییا ژنێن خوه‌ تۆماركرینه‌

60 زه‌لامان سكالا لسەر لەشفرۆشییا ژنێن خوه‌ تۆماركرینه‌

Capture

وار – كوردۆ رۆژهات :

ئه‌و روونشتنا ئاسایى یا حه‌فتییا بۆرى یا په‌رله‌مانێ كوردستانێ، بۆ ژنێن په‌رله‌مانتار یا گرنگتر بوو، داكو بشێن گرانییا لسه‌ر ملێن ژنان د ناڤ جڤاكى دا پیچه‌كێ كێمتر لێ بكه‌ن. په‌رله‌مانتاره‌كێ ژن ژى وه‌ها دبینیت كو به‌رى نوكه‌ هه‌رده‌م سته‌م ل ژنێ هاتییه‌ كرن، له‌و ژى ئه‌و ب فه‌ر دبینیت كو قانوونه‌كا نوو یا به‌رهنگاربوونا كارێ له‌شفرۆشیێ بهێته‌ ده‌ركرن كو تێدا ناڤێ وان ژنێن تووشى وێ ئێكێ دبن ژ تاوانباران بۆ قوربانییان بهێته‌ گوهۆڕین و لسه‌ر وان كریاران؛ زه‌لام ژى وه‌كو ژنان بهێنه‌ گرتن و لێپرسین دگه‌ل وان ژى بهێته‌كرن. سكرتێرێ ئێكه‌تییا زه‌لامێن كوردستانێ ژى وه‌ها دبێژیت كو زه‌لامان ژى سكالا لسه‌ر هه‌ژینێن خوه‌ ب توهمه‌یا كارێ له‌شفرۆشیێ تۆماركرینه‌ و د چه‌ند سالێن بۆرى دا 60 زه‌لامان سكالا لسه‌ر هه‌ڤژینێن خوه‌ تۆماركرینه‌.

تەلار لەتیف، ئەندامێ پەرلەمانێ كوردستانێ ژ فراكسیۆنا كه‌سك، راستڤه‌كرنا قانوونا قەدەغەكرنا لەشفرۆشیێ ب ده‌لیڤه‌یه‌كا گرنگ دزانیت بۆ وێ ئێكێ كو بشێن به‌ڕه‌ڤانیێ ژ مافێن ژنان بكه‌ن. ڤێ په‌رله‌مانتارا ژن پێ وه‌سایه‌ كو به‌رى نوكه‌ هه‌رده‌م سته‌م ل ژنێ هاتییه‌ كرن، كو ب ڤى ئاواى دبێژیت: ”دڤێت قانوونه‌كا نوو ده‌ربچیت و ناڤێ وان ژنێن تووشى له‌شفۆشیێ بووین، ژ تاوانباران ڤه‌ بۆ قوربانییان بهێته‌ گوهۆڕین، ژبه‌ركو ئه‌و كه‌سێ وێ تاوانێ ب وێ دكه‌ت، ره‌گه‌زێ به‌رانبه‌ره‌ و هه‌تا نوكه‌ چو سزایه‌كى ئه‌و نه‌گرتینه‌، له‌و ژى مه‌ داخواز كرییه‌ هه‌ردو ره‌گه‌ز وه‌كهه‌ڤ بن د وه‌رگرتنا سزاى دا”.
پشكه‌كا هه‌ره‌ زێده‌یا دۆسیەیێن لبه‌ر ده‌ستێ پۆلیس و دادگه‌هان، گرێداى كێشه‌یێن جڤاكینه‌ و د ناڤ وان ژى دا له‌شفرۆشیێ، لێ چالاكێن رێكخراوێن ژنان دپرسن؛ ”بۆچى ب تنێ ژن لسه‌ر وى كارى دهێنه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن؟”
پەرلەمانێ كوردستانێ دخوازیت قانوونه‌كا نوو بۆ بەرهنگاربوونا لەشفرۆشیێ دابرێژیت، لێ دۆخ ب تمامى هاتییه‌ گوهۆڕین و هاتنا ب ده‌هان هزاران خێزانێن ئاواره‌ ژ ناوچه‌یێن جودا جودا ڤه‌ بۆ باشوورێ كوردستانێ و دروستبوونا پرت و به‌لاڤ د ئاوایێ ئاكنجیبوونا وان دا، وه‌ كرییه‌ كو هنده‌ك جاران شارەزا و جڤاكناس ژى بۆچوونێن خوه‌ ل همبه‌رى كێشه‌یێن جڤاكى و له‌شفرۆشیێ بگوهۆڕن.
”هەر جهه‌كێ گومان لسه‌ر بیت كو كارێ لەشفرۆشیێ تێدا دهێته‌كرن، ئێكسه‌ر تیمێن پۆلیسان دەست بسەر دا دگرن و وان كەسان دەسته‌سه‌ردكەن”. سەركەوت ئەحمەد، گۆتەبێژی پۆلیسێن سلێمانیێ، نه‌ڤه‌شارت كو ل هه‌ژماره‌كا رێستورانت و یانەیێن شه‌ڤان دا كارێ لەشفرۆشیێ هاتییه‌كرن، د وان جهان دا ئەرەب و ئیرانی و چینی و بەنگلادیشی هەنه‌. (رووداو) ب رێیا ژێده‌ره‌كێ پۆلیسى ڤه‌ زانییه‌ كو د هه‌یاما بۆرى دا 14 یانه‌یێن شه‌ڤانه‌ ژبه‌ر كارێ له‌شفرۆشیێ هاتینه‌ دائێخستن و زێده‌تر ژ 70 ژنان ژى د وان یانه‌یان دا كارێ له‌شفرۆشیێ كرییه‌.
گۆتەبێژێ پۆلیسێن سلێمانیێ دبێژیت: ”دگه‌ل لیژنەیێن ده‌ڤه‌ردارییا سلێمانیێ د هەماهەنگیێ داینه‌ بۆ دائێخستنا وان جهێن كو لەشفرۆشى تێدا دهێنه‌كرن. گۆتژی، ”ئەو ژنێن له‌شفرۆشیێ دكه‌ن، پتر ئەرەب و ئیرانی و چینی و بەنگلادیشینه‌ و هه‌ژمارەكا كێم یا كوردان دناڤدانه‌”.
لگۆره‌ى ئامارا پۆلیسێن سلێمانیێ، د 9 مه‌هێن بۆرى دا 13 دۆسیەیێن لەشفرۆشیێ گه‌هشتینه‌ ده‌ستێ وان و دووڤچوون بۆ هاتینه‌كرن و هەر دۆسیەكێ ژى گرۆپه‌كێ لەشفرۆشیێ ئاشكراكرییه‌. هەر لگۆره‌ى وێ ئامارێ، نێزیكی 50 كەسان ب توهمه‌یا لەشفرۆشیێ هاتینه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن.
لێ ئامارێن پۆلیسان د 2013ێ دا رێژەیەكا كێمتر سه‌باره‌ت ب له‌شفرۆشیێ تۆماركرینه‌ و د وێ سالێ دا ب تنێ 50 دۆسیەیێن لەشفرۆشیێ هەبووینه‌، كو وان ژى چەندین گرێپ ل پشت بوون و هەر گرۆپه‌ك ژى ژ 3 بۆ 4 كەسان كێمتر نەبوویه‌.
تەلار لەتیف، وه‌ها دبێژیت: ”ئەو رژدن لسه‌ر وێ ئێكێ كو د قانوونا نوو دا هه‌ر وه‌كو چاوا پۆلیس و دادگه‌هـ لێپرسینێ دگه‌ل لەشفرۆش دكەن، دڤێت دگه‌ل زه‌لامان ژى بكه‌ن”. ژبه‌ركو وه‌كو ئه‌و دبێژیت: ”ئەڤە تا راددەیەكێ باش لبەر چاڤگرتنا دادپەروەریێیە د لێپرسینێ دا”.
سكرتێرێ ئێكه‌تییا زه‌لامێن كوردستانێ دبێژیت: ”زه‌لامان ژى سكالا لسه‌ر وان ژنان هه‌بووینه‌ كو كارێن له‌شفرۆشیێ دكه‌ن”. ئه‌و سه‌ده‌ما له‌شفرۆشیێ بۆ ”كێشه‌یا نه‌دارى و ده‌ستكورتیێ” ڤه‌دگه‌ڕینیت و دبێژیت: مه‌ گه‌له‌ك كێشه‌یێن زه‌لامان چاره‌سه‌ر كرینه‌ كو لسه‌ر كێشه‌یێن جودا جودا سكالا تۆماركرینه‌. لێ ئه‌م نه‌شێن كێشه‌یێن گرێداى ب له‌شفرۆشیێ ڤه‌ چاه‌رسه‌ربكه‌ین، ژبه‌ركو له‌شفرۆشى د جڤاكێ مه‌ دا كاره‌كێ گه‌له‌ك كرێته‌”.
لگۆره‌ى ئامارێن رێڤه‌به‌رییا گرتن و ڤه‌گوهاستنا سلێمانیێ، د 10 مه‌هێن بۆرى دا 51 كه‌س ژبه‌ر كارێ له‌شفرۆشیێ هاتینه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن كو ژ ره‌گه‌زێن جوراۆجوۆر پێكهاتبوون. ژ وێ هه‌ژمارێ 13 كەس وەك گومانلێكرى ده‌سته‌سه‌ركرینه‌ و ئەو كەسێن دهێنه‌ گرتن ل رێڤه‌به‌رییا گرتن و ڤه‌گوهاستنێ دمینن هه‌تا بڕیارا دادگه‌هێ دهێته‌دان.
بورهان عەلی فەرەج، سكرتێرێ ئێكه‌تییا زه‌لامان وه‌سا دبینیت، ”سەنتەرێن مەساجێ ل هەرێما كوردستانێ ب رێژه‌یا 70%ێ لەشفرۆشى زێده‌ كرییه‌”.
لگۆره‌ى ئاماره‌كا ئێكه‌تییا زه‌لامان، ژ سالا 2008ێ وه‌ره‌ 60 زه‌لامان سكالا دژى هه‌ڤژینێن خوه‌ ب توهمه‌یا كارێ له‌شفرۆشیێ تۆماركرینه‌. 15 زه‌لامان ژ وان د 9 مه‌هێن ئه‌ڤ ساله‌ دا سكالا تۆماركرینه‌ و سكرتێرێ رێكخراوا هان ژى دبێژیت: ”102 دۆسیه‌یێن خیانه‌تا هه‌ڤژینیێ لده‌ف وان هه‌نه‌”.
لێ هه‌كه‌ر ئه‌و هه‌ژمارا ئێكه‌تییا زه‌لامان دبێژیت، یا دروست بیت، دبیت وه‌كو ده‌ستپێكا گوهۆڕینه‌كا گرنگ د جڤاكێ كوردى دا بهێته‌ ته‌ماشه‌كرن، ب وێ ئێكێ كو زه‌لام ل شوونا په‌نابرن بۆ كوشتنا ژنێن خوه‌ په‌نایێ دبه‌نه‌ به‌ر تۆماركرنا سكالان.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای