یێ کو خوەدێ ل داویا رێکێ دیتی

ھەلکەت ئدریس عابد

ھەمی دەما باشترین نڤسینا ھەر نڤیسکارەکی، ئەو نڤیسینە یاکو ھێشتا نە نڤیساندی، بو نڤیسینا وی تێکستێ د بنێ دل و ھناڤێت مروڤی دا مایی جارنا خەمەک مەزن لازمە، جارنا ژی کێفەک مەزن، یێن جگارکێش و عەرەق ڤەخوەر دزانن د ھەردوو حالەتان دا مروڤ ژ جگارێ و عەرەقئ حەزدکە، ژ بو ھندێ ژی دزانم مروڤێن مەزن کێفێ ژ ھەردوو حالەتان دبینن، گوتنا نڤێسکارێ ئاڤارێ ل بیرا من ھات رەسولێ ھەمزەتوڤ ئەو د بێژە ( یان د ڤێ نڤێسکار ئەو گورک بت یێ کێڤریشکەکێ نێچیر دکت، یان ژی لازمە ئەو کێڤریشکە بت یا ل بن دەستێ گورەکێ دھێتە نێچیرکرن) ل گوری باوەریا من دیتنا وی بو نڤیسکاریێ ھێز و قوربانیە، ئانکو ل دەما کو گورک بت ئەو دێ ھەست ب ھەبوونا ھێزێ بکە، ل دەما کو کێڤریشک بە دێ ھەست ب قوربانی دانی بکە، قوربانیێ نەبونا ھێزێ، دبت ھوسا ئەم گەلەک نڤێسکاریێ نێزی ھزر و دیتنێن تڕەدینێ ئەلمانی نیتشەی ببن، یێ د ژیانا خوە دا ل مروڤەکێ سوپەرمان دگەریا…ئەھا دویر نینە رەسولێ ھەمزەتوڤ نھا ژ گورێ راببە و بێژت مالک میرات ھەما نیتشەی نانیاسم، تە ژ کو دیتنا من ب یا وی ڤە پەتڕومەکر؟ ئێ پا چ بکم مەرگێ من گوری ئەز وەسان فێربووم کو رەخنە نڤێسکاریا ژ نڤێسەری مەزنتر و ئازاد تر و بێ ھەڤسار ترە، دەکا دەڤ ژ ڤێ سوھبەتێ بەردن، ب راستی ئەڤ مژارا من نەبوو، ب تنێ من دخواست بێژم کو ئەز ب تەنێ بووم ھەمی ئەلەمنتێن نڤێسینێ ئیشەڤ ل بەر دەستێ من بوون( ئۆزۆ ٧- جگارێن مارلبۆرۆ- لاپتۆپ، بتنێبوون- شەڤەک بێ ھەدار-مفلسی- بیرئانینێن کەس نکارە ب ڤەگەریـنە، ئووووو… من ژبیرکر موزیکا نیزامەدین ئاریچ) من ژی گۆت ما ئەگەر ئەز ئیشەڤ چیرۆکا تە نەنڤیسم دێ کەنگێ کاربم بنڤیسم؟
نیشەی گۆتبوو خوەدێ یێ مروڤێن بێ ھێزە، لێ تە د لاوەتیا خوە دا دگۆت: گۆتنا نیتشەی نە دژی ھەبوونا خوەدێ یە، لێ ئەو گۆتن مەزناھیا خوەدێ د سەلمینە، کو خوەدێ ھەرتم ل ھاوارا مروڤێن کەتی و بێ ھێز دھێت، دناڤ ھەڤالێن خوە دا تو کەسێ ئێکانە بووی تە خوەدێ و فەلسەفە ب ھەڤ گرێددان، ھەڤالێن تە یێن دن ھێشتا دو ئێدیەمێن فەلسەفێ ژ بەر نەکرین نە تەنێ ئینکارا خوەدێ دکر لێ حەنەک ژی ب ھەبوونا وی دکرن، چەند دەم دەرباز دبوو پرس و گومانێن تە ژی مەزنتر دبوون، تو ھێدێ ھێدی دویری سەلماندنا ھەبوونا خوەدێ دکەتی، ل داویێ تو گەھایی وێ باوەریێ کو ما کەنگی گرنگە ھەبە یان ژی تونەبە؟ پشترا گۆتارا تە یا پەنجەشێری بەلاڤ بوو. گۆتار ژی ل سەر ناڤنیشانێ (مە خودێ ژ ئەردی برە ئاسمانا)، سالەک دەرباز نە ببوو ھێشتا مرۆڤی سلاڤ ل تە نەکری، تە ناڤێ داروینی و تەیورا وی ل بەر پێن مرۆڤی ددا، ( خوەدێ تو نەیە، مرۆڤ بەری ھەبوونا خوەدێ پەیدا بوویە، ل گوری ھەبوونگەرا عەقل بەری ماھیەتێ یە، ھەڤالنۆ ھەرن بخقونن، ل سەر ناڤنیشانێ پەرتووکا تەنێ خەبەر نەدن، دەست ژ ڤێ مەنتالیتا خراب بەردن. ھەتا کو مرۆڤ ل سەر ھەبوون و نەبوونا خوەدێ خەبەر بدە گەرەک ب عاقلەک خوەدایی و پاشخانەک شەیتانی بفکرە. ژ خوە ھەبوونا خوەدێ نەبوونا مە د سەلمینە، ئەھا بنێرن کو رۆژا رۆژئاڤا دەست ژ خوەدێ بەردایی، وان دەست ب چێکرنا باژێری کر، عەقلێ باژێرتیێ خوەدێ قەبوول ناکە، نەمزاتی د دەستێ تەدایە، دکاری ببی خوەدێ و دکاری ببی کوێلە. ھەما ژ بنی دە تو نکاری مرۆڤ بی و خوەدێ بپەرێسی، یان گەرەک مرۆڤ بی و ئازاد بی، یان کوێلە بی و خوە ژ مرۆڤ بوونێ دووربێخی)
پرسێن گرێدایی خوەدێ پرسێن روحانی نە، زانست و فەلسەفە چ قاس بەرسڤێ ل سەر بدن، کو مرۆڤی باوەریەکا روحانی نەبە نکارە بەختەوەریێ ژ بەرسڤا ڤان پرسا بستینە، ھەتا کو مروڤێن مەتریالیست ژی جارنا ژ بۆ وێ بەختەوەریێ خوە ژ بەرسڤا ھەبوون و نەبوونا خوەدێ ددن پاش، ئەڤ یەک ب خوە نە بێھزتیا مرۆڤی دیاردکە، لێ دیاردکە کو ھێزەک ژ ھێزا مرۆڤی مەزنتر دڤێ گەردونێ دا ھەیە، ل گوری دیتنا ( سورن کیرکیگارد) مرۆڤ د سێ قووناغان دا دەربازدبە، ئا یەکەمین قووناغا جوانیێ یە کو مرۆڤ تەنێ ل پەی جوانیێ دگەرە، قووناغا ددویا گرێدایی ئەخلاقی یە، دەردێ مرۆڤان دبە ئەخلاق، ئا سێیەمین و داویێ ئەو ناڤ دکە ب قوناغا تیولوگیێ، ئەز باوەرم بەرسڤ ب زمانەک سادەیە، مروڤ ل پیرتیا خوە ناخوازە باوەر بکە کو ژیان دێ ب داویی وەرە. ژ بو کو ل پەی ژیانەک دن بگەرە ئەو باوەریێ ب خوەدێ تینە، وەی ل من و ڤێ بەخترەشیێ شرینیا ژیانێ چ ئانی سەرێ مە، ئەھا بنێرە ژبۆ کو ئەم بەحەشتێ بخوازن مەجبور ئەم باوەر ژ دوژەھەکێ دکن. چما ئەم ل سەر ئەردی مرۆڤاتی و ئاشتیێ بۆ ھەموو گەلێن جیھانێ دخوازن، لێ ژ بۆ ئاخرەتێ ئەم بەھەشتەکێ خوازن، گەلو یێن دچنە وێ دوژەھێ ما ھەر نە برایێن مە یێن مرۆڤن؟ ل بیرامن تێ تە ئەڤ ژی گۆتبوو ( باشترین رێ ئەم بگەھنە مرۆڤتیا رەھا، ئەم باوەریێ ب بەھەشتێ نەئینن. دا کو رێ ل ھەمبەر برایێن مە یێن مرۆڤ بھێ گرتن ژبۆ چوونا وان بو دوژەھێ) ئەمما پرسا خوەدێ بێ داوی ما . تو رۆژ ب رۆژ گەھای وێ باوەریێ کو ئەو تونەیە، تو ئەو قاس ل سەر خەبەر ددی، کو ئەو نەبەژی ئەم ھەست ب ھەبوونا وی دکن، ئێدی دەنگێ تە ل باژێری بەلاڤ ببوو، ناڤێ تە ب ملحد و زەندیق و بێنامووس و شەرەف سز…ھتد دھات ناڤکرن، شەرێ ئولپەرست و بێباوەران شەرەک کەڤنە، زێدەتر ئەو ل سەر بنگەھا جڤاکی ئاڤا دبە، کەسێن باوەردار دفکرن کو خوەدێ شەرێ بێ باوەران د ستویێ وان دە ھشتیە، یێن بێ باوەر ژی ھەو دزانن بانگەوازیا بێ باوەربوونێ وێ جڤاکی بگەھینن بەختەوەریێ، د دەمەکێ دە جڤاکەک مینا جڤاکێ مە ئەگەر نە باوەرداریا وان بە دێ ئەو بەرب ئاقارەکێ خراب ھەرن، مە سەدام ب ھیڤیا خوەدێ ڤە ھشت ئەمەریکا ئەو ل سێدارێ دا، ئەمەریکا دبێژە ئەز خوەدێ مە، مە گۆ خوەدێ ئەمەریکا ژبۆ مە شاند، ئەھا تو دبینی ئەڤ چەند سال ئەم ژ دەستێ دز و مافیا د پەرتن، کو باوەریا مە ب خوەدێ نەبا و مە جزایێ وان نە ھێلابا ب ھیڤیا خوەدێ ڤە دێ ئانھا خوین د چەمان دا ھەرکی با،
– لێ کو چەوا ؟ ھندی خوەدی ھەبە شورەش تونەیە، ماقەی تو نزانی شورەش ژ کوشتنا خوەدێ دەست پێ دکە نە ژ کوشتنا دزو و مافیا؟
رۆژ ب رۆژ دوژمنێن تە مەزنتر بوون، دەستھەلاتێ دزانی شەرێ تە شەرەک کورە، تو ل کانیێ دگەری دا ئاڤێ ژ دەستھەلاتێ قوت بکی، لێ زەلامێن خوەدێ ل شوونا دەستھەلاتێ شەرێ خوە دگەل تە راگەھاند، گرۆپا ریھ درێژ و دەلنگ کورتان ژ رەفتارێن تە پر رحەت سز ببوون، تە ژی قەت ل بەر وان نەدانیی، گۆتار و سمینارێن تە زێدە بوون، گەنجێن بێ باوەر بنکەفشێن تە وەرماندن، تە کولاڤ بۆ شەرەکێ دھاڤێت لێ چەوا چێبوو؟
جارا داویێ بۆ کو تو ژ مەیخانا مام خەلەف دەرکەتی، ل ئالیێ باژێری یێ کەڤن تو دمەشیایی، وان سکاکێن تەنگ و تاری مەشا تە یا سەرخوەش شاعری تر کربوو، دەریێن ئاسنی داخستی بوون، تنێ چاڤێن پشیکان ل وان سکاکان دبرسقین، ئەو شەڤ پر عەجێب بوو، تە چە ند دخواست قەسیدەیا (بتنێبوون) یا بەختیار عەلی دگەل رتما لنگێن خوە ددلێ خوە دا بخوینی
بتنێبوون ئەی ئەو ستێرا من باوەری پێ
ئەی دوماھیک نەتەوەیا من
ئەی برایێ من یێ ئەبەدی
بەری شەڤ ب داوی وەرە ئەز ب تەنێ مە
بەری کو رۆژ ب ھەلە ئەز ب تەنێ مە
دەنگێ چەقماقا تە ل وان سکاکا دەنگ ڤەدا، دومانا جگارا تە وەکو فلمێن ھولیۆدێ بەرب سترکێن ئاسمانی دفری، تە نەدخواست مەشا تە ب داوی وەرە، ئەو کێلیک بوون تە جوانی ب رەنگەکێ جودا ژ ژیانێ وەردگرت، تو ئەو عاشقێ جودا بووی، جوانترین عەشق دگەل خەیالێ یە، جوانترین چیرۆک دگەل خەیالێ یە، ھەمی جوانی د ژیانێ دا خرابکرینە، ب تنێ ئەو نەبە یا ئەم ژ خەیالێ دئافرینن، ئای بۆ وێ شەڤا بێ مروەت چ قاس خەیالا تە دفڕی بەرب کنارێن عەشقەک بێ داویی دچوون، بەری ھەلبەستاتە و جگارا تە ب داوی وەرە ل سەرێ سکاکەک تەنگ جوانی ب داوی ھات، سیتافکا کەسەکێ خوەیابوو، ریھێن وی کورتە دەلنگێ وی ژ سیبەری ھات ناسکرن، تە گوهـ نەدایێ، تو نە پشت گەرمێ زانین و مەعریفا خوەیی ژ بو کو دیالۆکێ دگەل بکی، لێ ئای ل من سەرخوەشیێ چ قاس تو بێمنەت کربووی، سەرخوەشی کێلیکێن ئێکانەنە مرۆڤ ژ مرنێ بێمنەت دبە، کێلیکێن ئێکانەنە دوژمنێن مەزن بچووک دبن، ھەتا تە ب خوە گۆت رووسا ب ڤودکایێ نازی شکاندن، تو نێزکی سیبەرا وی کەسێ بێ سیبەر بووی. تە رویێ وی ژ نێز دیت، بەری جگارا تە ب ڤەمرە تە جگارەیەک دن بەردایێ ، تە دەڤێ خوە بەر ب ئاسمانا بر و تژی سەروچاڤێن ئەسمانا دومان کر، تە ھێدی سەرێ خوە چەماند
– ڤێ نیڤا شەڤێ چ دخوازی د رێیا من دا راوەستیایی؟
تە ھند خوە دیت تو ل ئاخێ درێژ کری، تەزینکەکێ لەشێ تە گرت، دەنگێ رە ڤینا پێیا ژ دوور دھات، بێھنا تە تەنگ بوو، تە زینکەکا دی ژ پیا بەر ب دلێ تە دھات، ژ نوو ل بیرا تەھات دەنگێ گولەیەکێ د وان سکاکان دا دەنگ ڤەدایە، بێھنا خوونا تە فووریا، تە دەست دانا سەر برینا خوە، چاڤێن تە تژی روندک بوون، تەباش ل ئاسمانان سەحکر، تە د دلێ خوە دا گۆ، نابە کو خوەدێ نەبە، مادێ کی حەقێ من ژ ڤی کەسی بستینە، بەری چاڤێن تە ڤەمرن رۆناھیا ستێرکان مەزنتر دبوو، تە ژ بنێ پیا کر قێری: مامێ نیتشە خوەدێ یێ حکوومەتێن بێ ھێزە نەیێ مروڤێن بێ ھێزە…
سێ شەمب ١/تەباخا ٢٠١٧ ٤:١٥ سپێدێ

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای

كومێنته‌كا نوی دانه‌

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.