كورد و ئالاڤێن هه‌ڤڕكییێ

فاضل عمر

به‌رێ، هه‌ڤڕكى و شه‌ڕه‌نیخ و جه‌نگ، پتر فۆرمێ سیاسى و دووڤه‌لانكا وێ هێزا له‌شكه‌رى دستاند، هه‌لبه‌ت هێزا له‌شكه‌رى هێزا بنده‌ستكرنێ و كوشتنێ و نه‌هێلانێیه‌، و ئه‌ز ئاگه‌هدار نینم له‌شكه‌ر بۆ بەترانییێ و چاڤلێكرنێ هاتبنه‌ دامه‌زراندن. له‌شكه‌ر وه‌كو ئالاڤێ چاره‌كرنا هه‌ڤڕكى و ئاڕێشه‌یان، هه‌رده‌م گرێدایى هێزا ده‌ستى بوویه‌ و هێزا ده‌ستى، هێزه‌كا ده‌ستپێكى و هۆڤانه‌ و پاشكه‌ڤتىیه‌… ب كرمانجییه‌كا رۆهنتر، دگه‌ل راسته‌ هنده‌ك جاران، له‌شكه‌ركێشى به‌س وه‌كو گه‌ف هاتییه‌ بكارئینان، لێ ب گشتى، سوپا هێزه‌كا گیانه‌وه‌رییه‌، و گرێدایى دووركرن یان شكاندن و نه‌هێلانا به‌رانبه‌رێ خوه‌یه‌.

نهۆ دگه‌ل پێشكه‌ڤتنا مرۆڤى ل هه‌مى ئاستان، جه‌نگێ و شه‌ڕه‌نیخان ژى فۆرمێن دى ستاندینه‌، و فۆرمێ له‌شكه‌رى ژ جه‌نگێ، به‌ره‌ڤ داكه‌ڤتنێیه‌ ل جیهانێ. نهۆ جه‌نگا ئابۆرى، جه‌نگا ته‌كنۆلۆجى و زانستى، جه‌نگا كولتۆرى، جه‌نگا جڤاكى… جهێ جه‌نگا له‌شكه‌رى گرتییه‌ و ئه‌ڤ شه‌ڕه‌، گه‌له‌ك جاران، كاریگه‌رترن و پتر دگه‌ل سه‌رده‌مى و شێوازێ هزركرنا مرۆڤان دگونجن.

ئه‌ڤجا، وه‌رگوهاستنا ره‌فتارا زڤر و گرژ و ته‌نگژییا هه‌ڤبه‌ندیان، ژ سیاسى و له‌شكه‌رى بۆ ئابۆرى و كولتۆرى و جڤاكى، قۆناغه‌كا دییه‌ د ژیانا گه‌لێن جیهانێ دا. ب گۆتنه‌كا دى، به‌رێ شه‌ڕ و جه‌نگێن ئاشكرا ل ئاستێ هه‌ڤبه‌ندیێن سیاسى رووددان، لێ دگه‌ل پێشكه‌ڤتنێ، ره‌نگه‌ هه‌ڤسه‌نگییه‌ك په‌یدابوویه‌، و هه‌ڤڕكى و شه‌ڕ ژ وارێ هه‌ڤبه‌ندییا سیاسى ده‌ربازى ئابۆرى و جڤاكى و كولتۆرى ژى بووینه‌.

پرسیار ئه‌وه‌؛ ئه‌رێ كوردان شیایه‌ شێوازێ شه‌ڕى دگه‌ل دژمنێن خوه‌ ژ وارێ سیاسى و له‌شكه‌رى (كو پێ لاوازن) ده‌ربازى جۆره‌كێ دییێ شه‌ڕى و هه‌ڤڕكىیێ بكه‌ن، كو پێ باشترن؟

مخابنى ئه‌م گه‌له‌ك كه‌ڤناره‌ و گیرۆنه‌.

بلا كه‌س ئه‌ڤێ وه‌كو پرۆپاگه‌نده‌یا سیاسى نه‌خوینت، ئه‌ڤه‌ پتر بۆ هه‌لسه‌نگاندنا ره‌فتار و ره‌وشا هه‌ییه‌، و پتر باسێ ره‌فتارێن نه‌ته‌وه‌یى و نیشتمانینه‌ ژ یێن پارته‌كا سیاسى، و بۆ دانوستاندێ و هه‌لسه‌نگاندنێنه‌، نه‌ په‌سن و خوه‌باییێ… له‌و، من ناڤ نه‌ئیناینه‌، داكو وه‌كو ره‌وش بهێته‌ دیتن، نه‌كه‌س و ئالى.

ل هه‌ولێرێ بزاڤه‌ك هاته‌كرن كو كورد و كوردستانى ژ هه‌ڤڕكىیا سیاسى و ئالاڤێ به‌رنیاسێ وێ ل ده‌ڤه‌رێ- هێزا له‌شكه‌رى، ده‌ربازى هه‌ڤڕكى و شه‌ڕێ ئابۆرى و كولتۆرى ببین… تاكو راده‌یه‌كێ هه‌رێما كوردستان پێشداچوو و جوداهییه‌ك مه‌زن دگه‌ل ئیراقێ لێ دیار بوو، لێ شه‌ڕێ داعشێ و پشته‌ڤانییا هه‌رێمى بۆ ئیراقێ هاتییه‌ كرن، ئه‌و پرۆژه‌ لاوازكر. ب گۆتنه‌كا دى، ئیراقێ و هه‌ردو هێزێن هه‌رێمى (تركیا و ئیرانێ) رێ لبه‌ر هه‌ولێرێ گرت، و پرۆژه‌یێ كوردان راوه‌ستاند.

هه‌لبه‌ت، هێشتا پرۆژه‌ به‌رده‌وامه‌، به‌س چونكى گرێدایى جیۆگرافیه‌كا دائێخستىیه‌، هه‌رده‌م دێ لبه‌ر گه‌فێن هێزا سیاسى و هێزا ئابۆرییا دۆرماندۆرى بت، و ئه‌ڤه‌ ئیراقا لاواز (ب هێزا هه‌ردو جیرانان) دئینته‌ ئاسته‌كێ وه‌سا، بشێت مایێ خوه‌ د هه‌ولێرێ بكه‌ت… ئانكو پرۆژه‌یێ ئابۆریێ هه‌رێمێ، ژ پرۆژه‌یه‌كێ كوردستانى و كوردى، بزاڤێ دكه‌ن، بكه‌ته‌ پرۆژه‌یه‌كێ ئیراقى.

ب دیتنا من، ل باشۆرێ كوردستانێ، ئه‌ڤا هاتییه‌ كرن، بۆ هندێ بوویه‌، كوردان ژ شه‌ڕێ ئابۆرى ڤه‌گه‌ڕیننه‌ شه‌ڕێ مه‌یدانى و له‌شكه‌رى، كو دگه‌ل وه‌ختى ده‌وله‌تا ئیراقێ دێ هێزا خوه‌ ڤه‌گه‌ڕینت و كوردستانیان ڤه‌گه‌ڕینته‌ شه‌ڕێ پارتیزانى.

هێشتا ئه‌ڤێ روونه‌دایه‌، به‌س قه‌ت دوور نینه‌ روو بده‌ت، نه‌خاسمه‌ هه‌كه‌ر ده‌وله‌تێن رۆژهه‌لاتا ناڤین ئارام بوون و ئیراقێ شێیا بهێته‌ ناڤ جڤاكێ جیهانى و هه‌رێمى.

ل وارێ ره‌وشه‌نبیرى، تاكو نهۆ، هیڤییه‌كا رۆهن و ئاشكرا نینه‌ ئه‌م بشێن خوه‌ ژ كولتۆرێ تركى و فارسى بپارێزین، ئه‌ڤجا دێ چاوا هه‌ڤڕكییێ دگه‌ل كه‌ین؟! ب گۆتنه‌كا دى، شه‌ڕێ ره‌وشه‌نبیرى ژ مه‌ ناهێت.

دێ مینت، وارێ جڤاكى، ئانكو ئه‌م ب زمان و سیسته‌مێ ژیانا كورده‌وارى، بشێین خوه‌ بپارێزین و وه‌ختێ ده‌لیڤه‌ هه‌بت، ئه‌م ب قه‌باره‌یێ كۆمه‌لێ خوه‌  هه‌بوون و باندۆرا خوه‌ دیار بكه‌ین. هه‌ر بۆ نموونه‌، ل باكۆرێ كوردستانێ، هه‌كه‌ر خه‌باته‌كا جڤاكى- ره‌وشه‌نبیرى هاتبایه‌ كرن، دگه‌ل وه‌ختى، نه‌دووره‌ كورد ببانه‌ پترییا خه‌لكێ ده‌وله‌تا تركیا. لێ، گرنگى نه‌دانا هێزا سیاسىیا زال ل باكۆرى ب گرنگىیا زمان و كولتۆرێ كوردى و سیسته‌مێ جڤاكییێ خوه‌مال، پترییا گه‌نجێن كوردان، پالدانه‌ هه‌مبێز و پاخلا زمان و ره‌وشه‌نبیرییا تركى و كورد ژ گرنگترین چه‌كێ وان زڕبه‌هر كر. ب گۆتنه‌كا دى، بۆ خه‌باتێ دژى داگیركه‌ران و هێزێن سه‌رده‌ست، كورد ژ چه‌كێ خوه‌مال كرن و به‌ره‌ڤ چه‌كێ كلاسیك برن؛ شه‌ڕێ مه‌یدانى دگه‌ل جه‌بلخانا ناتۆیێ و دژوارییێ ل ناڤ كۆلان و سووك و مالان، كو زه‌مانێ وێ نه‌مایه‌. هۆسا، كورد ژ شه‌ڕێ ئه‌وان سه‌نگه‌ك لێ هه‌بت، برنه‌ شه‌ڕه‌كێ ئالیسه‌نگ و پێشوه‌خت، دۆڕاندى.

مه‌ره‌م ئه‌وه‌ ببێژم؛ پێدڤىیه‌ مه‌ پلان هه‌بت كانێ ئه‌م ل كیش بیاڤێ هه‌ڤبه‌ندیێن مرۆڤانى كار بكه‌ین و كیشكێ نه‌كه‌ین. چونكى هه‌مى هێزێن هه‌رێمى، مه‌ پال دده‌ن، ڤه‌گه‌ڕینه‌ هه‌ڤڕكى و جه‌نگێن له‌شكه‌رى و شه‌ڕێ بۆ خوه‌پاراستنێ نه‌بت، دكه‌ڤته‌ خانه‌یه‌كا دى… خانه‌یا شه‌ڕێ ده‌وله‌تێ و هێزا ره‌وا، ب هێزه‌كا نه‌ره‌وا.

نابت دژمن مه‌ د چارچۆڤه‌یێ خه‌باتا سه‌ربازیدا گرێ ده‌ن و ئه‌م ژى پێ رازى ببین. خه‌باتێ پتر ژ مه‌یدانه‌كێ هه‌یه‌ و نه‌دووره‌، ئه‌وا ئه‌و مه‌ نه‌چار دكه‌ن، بكار بینین، بۆ مه‌ ژ هه‌میان خرابتر بت.

له‌و، كورد و كوردستانى، هه‌وجه‌ى پلانه‌كا ستراتیجینه‌ كانێ ل هه‌ر پارچه‌یه‌كێ، ل كیش وارى خه‌باتێ بكه‌ن، چونكى خه‌باتا ئابۆرى یان كولتۆرى یان جڤاكى، ژ یا سیاسى و دووڤه‌لانكا وێ؛ له‌شكه‌رى، كێمتر نینه‌، هه‌كه‌ر بۆ ئه‌ڤى سه‌رده‌مى، كارا و كاریگه‌رتر نه‌بت.

 

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای

كومێنته‌كا نوی دانه‌

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.