كه‌سێن زیره‌ك گرنگیێ ناده‌نه‌ ڤان خالان

كه‌سێن زیره‌ك گرنگیێ ناده‌نه‌ ڤان خالان

 

cvak423424

وار – دهۆک :

ئه‌ڤ خالێن كو ل خوارێ دێ باسكه‌ین، كه‌سێن زیره‌ك چو ژ وان بجهنائینن و هه‌تا هزر ژى لێ ناكه‌ن، ئه‌ڤجا ژبه‌ر وێ ئێكێیه‌ هه‌رده‌م سه‌ركه‌ڤتن چاڤه‌رێى وان دمینیت:
ئێکەم: كه‌سێن زیرەک ده‌مێ خوه‌ ناكوژن بۆ خەمخوارنێ ب ھەر دۆخه‌کێ نه‌ھەموار كو ب سه‌ر وان دا بهێت، و چو جاران، ده‌م تێرا وان ناكه‌ت كو ل په‌شێمانیێ خه‌رج بكه‌ن، بەرپرسیاریەتییا ھەر کاره‌کێ بکەن ب ستوویێ خوه‌ ڤه‌ دگرن، ڤێجا باش یان خراب بیت، هه‌كه‌ر سه‌ركه‌ڤتى نه‌بوون د كاره‌كى دا، ئه‌و ئێكه‌ بۆ وان دبیته‌ ئه‌زموون و سه‌ربۆر.
دووەم: كه‌سێن زیرەک رێیێ ب به‌رانبه‌رێن خوه‌ ناده‌ن ب سه‌ر وان دا زالبن و ناهێلن کەس بڕیاردەر بیت، چو جاران نابێژن ”رێڤه‌به‌رێ من د گه‌ل من دا خرابه‌”. ب سه‌ر هه‌موو هه‌ستێن دزالن و دزانن ل كیڤه‌ و كه‌نگى دژەڕەفتارێ بکاربینن.
سێهەم: كه‌سێن زیرەک ل گۆرانكارییان ناترسن. چو جاران ل دژى بزاڤێن گوهۆڕینان راناوه‌ستن، به‌لكو ب به‌روڤاژى ڤه‌، پێشوازیێ ل ھەر گۆڕانکاریەکا ئەرێنی دکەن د ژیانێ دا و بزاڤێ دكه‌ن خوه‌ دگه‌ل پێشهاتان بگونجینن، ژبه‌ركو وان باوه‌رى ب خوه‌ هه‌یه‌ كو دێ شێن د هه‌موو دۆخان دا جهێ خوه‌ بكه‌ن.
چارەم: كه‌سێن زیره‌ك ده‌مێ خوه‌ ب تشته‌كێ ڤه‌ ناكوژن كو بزانن د ده‌ستهه‌لاتا وان دا نینه‌، بۆ نموونە، کەسێ زیرەک تووشی توڕەبوونێ نابیت، ده‌ما گیرۆ دبیت و جادده‌ ژى پڕن ژ ترومبێلان و نه‌شێت ب حه‌زا خوه‌ بچیت، ڤێجا ئه‌و دزانیت هه‌ما چه‌ند هه‌وارێ ژى بكه‌ت، هه‌ر چو مفا نینه‌.
پێنجەم: كه‌سێن زیره‌ك هزر ل وێ ئێكێ ناكه‌ن كو كا چاوا خه‌لكى ژ خوه‌ رازى بكه‌ن. ژبه‌ركو كه‌سێ زیره‌ك باش دزانیت چو جاران نه‌شێت هه‌موو كه‌سان ژ خوه‌ رازى بكه‌ت، هه‌ر چه‌ند بزاڤێ ژى بكه‌ت دێ زێده‌تر خوه‌ ژده‌ستده‌ت، ل شوونا كو بزاڤێ بۆ ڤێ ئێكێ بكه‌ت، نه‌رم و ب رێز بیت د گه‌ل خه‌لكى دا بێى جوداهى، ئه‌ڤ ئێكه‌ ژى وى د چاڤێ خه‌لكى دا مه‌زن دكه‌ت و ب ئاوایه‌كی نه‌ ئێكسه‌ر خه‌لك ژێ رازى دبیت، بێى وێ ئێكێ كو بزاڤێ بۆ بكه‌ت.
شەشەم: كه‌سێن زیره‌ك ل چو ئەگەر و پێشھاتان ناترسن کو همبه‌رى وان بن، به‌رى كو ئه‌و بچنه‌ د ناڤ هه‌ر دۆخه‌كى دا، هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كان بۆ دانن، ئه‌ڤجا ژبه‌ر ڤێ ئێكێیه‌ د ده‌مێ تووشبوون ب نیگه‌رانیێ دا ب باشى دشێن خوه‌ كۆنترۆل بكه‌ن، ژبه‌ركو ئه‌و دزانن هه‌موو ده‌مان تشت د به‌رژه‌وه‌ندییا مرۆڤى دا نابن و ئه‌ڤ ئێكه‌ لده‌ف وان تشته‌كێ ئاساییه‌ ژى.
حەفتەم: كه‌سێن زیره‌ك خه‌ما بۆ رابردوویێ خوه‌ ناخۆن، ئه‌و باش دزانن كو چو تشته‌كێ رابردوو ناڤه‌گەڕیتەڤە، بەلکو ل شوونا ڤێ ئێكێ، بۆ خوه‌ وانه‌یێ ژ رابردووى وه‌ردگرن بۆ بده‌ست ڤه‌ئینانا سه‌ركه‌ڤتنێن داهاتى.
ھەشتەم: ل ده‌مێ سەرنەکەڤتنا کاره‌كى، كه‌سێن زیره‌ك ئێدى چۆكان نادانن، بەلکو بەردەوام دبن و لده‌ف وان ئاساییە چەندین رێیان بۆ بجهئینانا كاره‌كێ بكاربین، ژبه‌ركو وان باوه‌رى ب وێ ئێكێ هه‌یه‌ كو دڤێت ئه‌و هه‌ر سه‌ركه‌ڤن. هه‌تا كه‌سێ زیره‌ك ده‌ما د گۆپیتكا شكه‌ستنا خوه‌ دا هه‌كه‌ر كه‌سه‌ك دیت سه‌ركه‌ڤتن د كاره‌كى دا بده‌ست خوه‌ڤه‌ ئینایه‌، خوه‌شحالییا خوه‌ ب سه‌ركه‌ڤتنا وى ده‌ردبڕیت و حه‌سوودیێ پێ نابه‌ت.
نه‌هەم: کەسێن زیرەک چاڤه‌ڕێى ئه‌نجامێن ب له‌ز نابن، ئه‌ڤجا بۆ بەرەڤ پێشڤه‌چوونا کارێن وان بیت، یان ساخله‌مییا ھەر تشته‌کێ دی بیت، بەلکو ھەموو شیانێن خوه‌ دئێخنه‌ كار و باش ژى دزانن كو گۆڕانکاریێن راستەقینە ب له‌ز ناهێنه‌كرن.
دەهەم: كه‌سێن زیرەک ژ ته‌نهاییێ ناترسن، ژبه‌ركو پشتا وان ب وان ب خوه‌ گه‌رم و قایمە و بۆ ھەموو تشتان داخوازا هاریكاریێ ل ده‌وروبه‌رێن خوه‌ ناكه‌ن، ئه‌و ب خوه‌ دشێن هوورترین كارێن رۆژانه‌ یێن خوه‌ ب تنێ بجهبینن. ئه‌ڤجا هیڤیدارین تو ژى ئێك بى ژ وان كه‌سێن ئه‌ڤ خالێن ل سه‌رى تێدا بن و بزاڤێ بكه‌ى باشتر بى، داكو هه‌رده‌م د كارێن خوه‌ دا سه‌ركه‌ڤتى بى و به‌رده‌وام ژى پێنگاڤێن بۆ به‌ره‌ڤ پێشڤه‌ پاڤێژى، كو ب وى ره‌نگى ئێدى چاڤێ ته‌ ل ده‌ستێ كه‌سێ نابیت و هه‌تا بۆ ته‌ خه‌م ژى نابیت كو د كارێن ته‌ دا كه‌سه‌ك هاریكارییا ته‌ بكه‌ت یان نه‌، له‌و ژى وان خالێن ل سه‌رى بلا هه‌ر كه‌سه‌ك لبه‌ر چاڤ وه‌ربگریت.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای