ساخله‌می د رۆژێن جه‌ژنێدا

ساخله‌می د رۆژێن جه‌ژنێدا

وار – د. فائز كیكانی :

ب راستی د دەمێن ھەلکەفتناندا و ب تایبەت ل رۆژێن جەژن، گەلەک کەس یێن ھەین ساخلەمییا خوە پشتگوھ دھاڤێژن و گەلەک گرنگییێ نا دەنە ساخلەمییا خوە، ژ وان رەوشتنێن کو ئەنجام ددەن؛ جگارەکێشانە، خوارنا خوارنێن ب روونە، دیسان خوارنا شرینییانە.
پێشکێشکرنا شرینییان ب رەنگێ چکلێت و پەقلاوە و نەستەلەیان د رۆژێن جەژنێدا ئێک ژ ستوونێن پیروزکرنا جەژنا کەسوکار و ھەڤال و خوەشتڤیانە، لێ ئەڤ چەندە د گەلەک حالەتاندا دبیتە ئەگەرێ خەلەتییێ و پەیداکرنا ئاریشەیێن ساخلەمی ب تایبەت بۆ زاڕۆیان.
چێدبیت مرۆڤێن پێگەھشتی کونترۆلێ لسەر خوە بکەن، خوە گەلەک مژوولی خوارنا شرینییان نەکەن د دەمێ جەژنێدا، لێ زێدە خوارنا چکلێتان ژ لایێ زاڕۆیان ڤە دبیتە ئەگەرێ پەیدابوونا ئاریشەیێن ساخلەمی، ژ وان ژی؛ زکچوون و ژەھراویبوون، کو د ئەنجامدا نەخوەشبوونا زاڕۆی دبیتە ئەگەرێ تێکچوونا جەژنێ بۆ ھەمی خێزانێ و ھەمی مژوولی نەخوەشێ خوە دبن.
چەوانییا پەیدابوونا ئاریشەیان ژی، ڤەدگەریت بۆ وێ یەکێ کو خوارنێن شرین د گرانن بۆ ئاشکێ مرۆڤی، زێدە خوارنا وان کارێ ئاشکێ تێکددەت و دبیتە ئەگەرێ گرانییێ دکارێ وێ دا و پەیدابوونا جورەکێ ژەھراویبوونێ.
ژ لایەکێ دیڤە، دەما کو چکلێت و شرینی دگەھیتە رووڤیکان، کاردکەت ب رەنگەکی کو ئاڤێ ژ خانەیێن رووڤیکان ھەلدکێشیت بۆ ناڤ کەناڵێ رووڤیکان و د ئەنجامدا زکچوون لدەف مرۆڤی پەیدادبیت و مرۆڤ ژ ھشکبوونێ د ناڵیت.
زێدەخوارنا شرینییان نە بتنێ ئەڤان ئاریشەیان لدەف مرۆڤی پەیدادکەت، لێ د ھەمان دەمدا دبیتە ئەگەرێ وێ یەکێ کو جورە تێربوونەکێ لدەف مرۆڤی پەیدا دکەت و حەزا کەسی بۆ خوارنێن دی کێمدکەت، ژ لایەکێ دی ڤە دبیتە ئەگەرێ ھیبوونێ لسەر خوارنێن شرین و د پاشەرۆژێدا قەلەوییەکا زێدە لدەف مرۆڤی پەیدادکەت.
گەلەک یا گرنگە مرۆڤ چاڤدێرییا زاڕۆیێ خوە بکەت د رۆژێن جەژنێدا ژلایێ خوارن و رەفتارێن ئەو ئەنجام ددەت ژبەرکو تو دشێی زاڕۆیێ خوە ژ گەلەک ئاریشەیێن جەژنێ قورتال بکەی ئەگەر ب دروستی د رۆژێن جەژنێدا ھەڤپشک بی دگەل زاڕۆیێ خوە، دیسان رەفتارێن مینا جگارەکێشانێ ژی پێدڤییە د رۆژێن جەژنێ دا نە یا نۆرمال بیت، گەلەک ھزردکەن کو بتنێ دێ رۆژێن جەژنێ جگارەیان کێشن، لێ دبیتە دەستپێکەک بۆ وان بۆ ھیبوونێ لسەر جگارەکێشانێ. جەژنا ھەوە پیرۆزبیت دگەل داخوازییا ساخی و سلامەتییێ.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای