زانستێ نوو… تیۆرییا ئه‌رستۆی و په‌یوه‌ندی د ناڤبه‌را دیناتیێ و داهێنانێ دا

زانستێ نوو… تیۆرییا ئه‌رستۆی و په‌یوه‌ندی  د ناڤبه‌را دیناتیێ و داهێنانێ دا

وار – دهۆک :

ڤەکۆلینەکا زانستییا نوو پشتگیرییا تیۆرییا ئەرستۆی دکەت یا کو دبێژیت “ چ داھێنان نینن بێی دەستکرنا دیناتییێ”، یا کو دیارکر کو ھندەک رھێن جینی یێن ھەڤپشک ھەنە، خۆ ئەگەر پارچەیەکا گرێدانێ بیت، دناڤبەرا داھێنانێ و تێکچوونێ مێشکی دا.
ھەژی گۆتنێیە گەلەک ڤەکۆلینان بەراھییا نۆکە رۆناھی ئێخستبوو لسەر وێ راستییێ کو رێژەیەکا مەزن ژ وان خێزانان یێن ھندەک ئەندامێن خوەدان نەخوەشییێن مێشکی ھەنە د بیااڤێن داھێنانێدا کاردکەن، لێ ڤان ڤەکۆلینان چ پەیوەندی دناڤبەرا ڤان ئەنجامان و فاکتەرێن جینی و کەشی ب رەنگەکێ گشتی دیارنەکربوون.
د ڤەکۆلینەکێدا کو ئەنجامێن وێ د کۆفارا “ نیچر نیورولۆجی” یا بەریتانی دا بەلاڤکربوون؛ ژ لایێ تیمەکێ ڤەکۆلەران یێ “ئایسلەندی” دیارکرینە کو گوھۆرینێن جینی یێن گرێدای ب زێدەبوونا مەترسییا توشبوونێ ب نەخوەشییا “سکیزوفرینیا” یان ژی نەخوەشییا “تێکچوونا گێولی یێ دو جەمسەری” دشێن ببنە ژێدەرەک بۆ بلندبوونا ئاست و شیانێن داھێنانێ لدەف مرۆڤێ توشبووی. ئەڤ ڤەکۆلینە لسەر 86 ھزار کەسێن “ئایسلەندی” ھاتبوو ئەنجامدان.
ھەر دیسان ئەڤ ڤەکۆلینە پتر ھاتە بەلاڤکرن و ئەنجامدان ھەتا وی رادەی کو نزیکی 9 ھزار کەسێن “سویدی” 18 ھزار و 5 سەد کەسێن ھوڵەندی بخوەڤە گرت.
ڤەکۆلینێ دیارکر کو کەسێن داھێنەر ئەو کەسەنە یێن کو شیانێن ھەین ئەنجامێن سەرنج راکێش بەرھەم بینن ب رێیا ئەنجامدانا پرۆسێسێن ھزری یێن جودا ژ وان ھزرێن رۆتینی یێن ھەیی.
دیسان ڤەکۆلینێ تەکەزکر لسەر پشتبەستنێ ب ناڤنجییێ بیرتیژییێ لدەف کەسی و ئاستێ خواندنا کەسی و پەیوەندییێن جڤاکی دگەل وان کەسان یێن تووشی نەخوەشییا “سکیزوفرینیا” ونەخوەشییا “تێکچوونا گێولی یێ دو جەمسەری”.
ڤەکۆلینا خوە ب وێ یەکێ ب دوماھیک ئینان کو “ ڤەکۆلینا مە گرنگییێ ددەتە وێ ھزرێ کو ب رەنگەکێ ئێکسەر فاکتەرێن جینی ب شیانێن داھێنانێ ڤە گرێددەت”.
بەروڤاژی ڤێ یەکێ؛ بسپۆرێن ڤی بواری دو دلییا خوە دیارکرن ھمبەری ئەڤان ئەنجامان د دەمەکیدا کو گەلەک یا گرانە مرۆڤ پێناسەیەکێ بدەتە داھێنانێ و دیسان دیارکرنا سنۆرێن وێ، د دەمەکیدا کو جینێن گرێدای ب تێکچوونێن مێشکی دشێت گرێدای بیت د ھەمان دەمدا ب ھندەک کارێن ھزری یێن دی.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای