د ڤەکۆلینەکا نوو دا: وەرزش هاریکارە بۆ کۆنترۆلکرنا نیشانێن نەخوەشییا ته‌نگنه‌فه‌سێ

د ڤەکۆلینەکا نوو دا: وەرزش هاریکارە  بۆ کۆنترۆلکرنا نیشانێن نەخوەشییا ته‌نگنه‌فه‌سێ

وار – دهۆک :

ڤەکۆلینەکا نوو ئاماژە ب وێ یەکێ کر کو ئەو نەخوەشێن دناڵن ژ نەخوەشییا ڕەبۆیێ ب بارێن گران و راھێنانێن وەرزشی دکەنە بەشەکێ بەرنامەیێ چارەسەرییا خوە؛ دشێن ئاسانتر کونترۆلێ لسەر نیشان و کاودانێن نەخوەشییێ بکەن ھمبەر ئەوان نەخوەشێن بتنێ پشتبەستنێ ب چارەسەرییا دەرمانان دکەن.
ڤەکۆلینێ دیارکر کو ئەو نەخوەشێن بەردەوامی داینە بکارئینانا ئامیرێ رێڤەچوونێ یێ وەرزشی بۆ ھەیاما سێ مەھان، دو نیشانێن نەخوەشییا ڕەبۆیێ لدەف وان پاشڤەچوون ئەوژی ھەودان و زێدە ھەستیاری د بۆریکێن ھەناسەیێدا.
سەرکردەیێ تیما ڤەکۆلینێ؛ نۆشدار “سیلسو کارڤالھو” یێ کو ڤەکۆلەرە ل کولیژا پزیشکی سەر ب زانکویا “ساو پاولو” ل وەلاتێ بەرازیلێ دیارکر کو ھەرچەندە مفا وەرگرتن ژ وەرزشێ ژ لایێ نەخوەشێن ڕەبۆیێ ڤە نە تشتەکێ مەندەھوشە؛ لێ ئەڤێ ڤەکۆلینێ چەسپاند کو چالاکییا فیزیکی یا لەشی دشێت ھاریکار بیت بۆ ئەوان نەخوەشان ژی یێن کو نەخوەشییا خوە کونترۆل دکەن ب دەرمانان بتنێ.
نۆشداری لسەر ئاخفتنا خوە زێدەکر و گوت: پێزانینێن ڤەکۆلینێ ب رژدی د چەسپینن کو راھێنانێن وەرزشی کارتێکرنەکا دژی ھەودانان ھەیە لدەف نەخوەشێن ڕەبۆیێ. دیسان ڤەکۆلینێ رۆناھی ئێخستە سەر وێ چەندێ کو راھێنان دشێن ئاستێ چالاکییا دەرمانان ژی بلند بکەت.
رێکخراوا ساخلەمییا جیھانی دیارکر کو نزیکی 235 ملیون کەس ل جیھانێ دناڵن ژ نەخوەشییا رەبۆیێ. نۆشدار و ھەڤالێن خوە ژی ژبۆ دیارکرنا کارتێکرنا وەرزشێ ڤەکۆلین لسەر 43 کەسان ئەنجامدان یێن کو ژییێ وان دناڤبەرا 20 سالییێ و 59 سالییێدا بوون، ئەوێن کو بارێ وان یێن ساخلەمییێ ئارام ببوو پشتی 30 رۆژان ژ دەستپێکرنا چارەسەرییێ، و سەرەدانا نۆشدارێن خوە دکەن ب کێمی بەری شەش مەھان. دوور ژ زانینا وێ یەکێ کو ئەرێ ئەڤ نەخوەشە وەرزشێ ئەنجام ددەن یان نە؛ ھەمی کەسێن پشکدار د ڤەکۆلینێدا وانەیێن وەرزشا یۆگایێ وەرگرتن یێن تایبەت ب ھەناسەیێڤە دو جاران د ھەڤتییێدا بۆ ھەیاما دوازدە ھەڤتییان، دیسان وەرزشا ئامیرێ رێڤەچوونا کەھرەبایی ژی ئەنجامدان بۆ ماوەیێ 35 خۆلەکان دو جاران د ھەڤتییێدا بۆ ھەیاما 12 ھەڤتییان.
ل دوماھییا ڤەکۆلینێ دیاربوو کو ھەستیارییا گران پاشڤەچوو یا کو دبیتە ئەگەرێ تەنگبوونا بۆریکێن ھەناسەیێ لدەف نەخوەشێن ڕەبۆیێ لدەف وان کەسان یێن کو وەرزشێ ژی ئەنجام ددەن زێدەباری وەرگرتنا دەرمانان. دیسان دیاربوو کو ئەنجامدانا وەرزشێ گرێدانا ھەی دگەل گوھورینا ئاستێ ھندەک پرۆتینان ب ناڤێ “سایتوکان” لدەف نەخوەشان یا کو گرێدایە ب پەیدابوونا ھەودانان.
ڤەکۆلەران داخۆیاکرن کو ژ کێماتییێن ڤەکۆلینێ زێدەباری بچووکییا قەبارەیێ وێ؛ ئەوە کو پرۆتینێن “سایتوکاین”ێن خوونێ دھێنە پشکنین کو چێدبیت رەنگڤەدانا ھەودانێن بۆریکێن ھەناسەیێ نەکەت ب رەنگەکێ تایبەت.
نۆشدار “سیمون بیکون” ماموستایێ زانستێن وەرزشێ ل زانکۆیا “کونکۆردیا” و رێڤەبەرێ سەنتەرێ وەرزشێ ل نەخوەشخانا دلێ پیرۆز ل “مونتریال” سەر ب وەلاتێ کەنەدا ڤە؛ دیارکر کو ژ خالێن دی یێن کو ڤەکۆلینێ سەرکەفتن تێدا نە ئینای ئەوە کو وەرزش دشێت ببیتە ئەگەرێ روودانا ھێرشەکا ڕەبۆیێ یا تەنگاڤ. دیسان ناڤبری یێ کو پشکدار نە ببوو د ڤەکۆلینێدا دیارکر کو بۆ کێمکرنا مەترسییا ڤێ یەکێ پێدڤییە نەخوەشێن پشکدار ئامیرێن ھەناسەیێ بکاربینن دیسان لاشێ خوە ب رەنگەکێ دروست سار بکەن ل دوماھییا راھێنانێن وەرزشی.

ژ ماڵپەڕێ
Alarabiya

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای