دێ چاوا زانى كچه‌ك ب ته‌ مه‌نده‌هۆشه‌؟!

دێ چاوا زانى كچه‌ك ب ته‌ مه‌نده‌هۆشه‌؟!

Capture

وار – دهۆک :

پێدڤى ناكه‌ت كو ته‌ باوه‌رنامه‌یا نۆشدارییا ده‌روونى هه‌بیت، بۆ وێ ئێكی كو د هزرا ژنه‌كى بگه‌هى، د ده‌مه‌كى دا كو وێ ژنێ یا ڤێ چكێ هه‌تا ئێك په‌یڤ روو ب روو ب ته‌ نه‌گۆتییه‌، ژبه‌ركو ئه‌و ب ئاوایه‌كێ نه‌به‌رچاڤ خوه‌ ده‌رئێخیت، ئانكو چو ژ خوه‌ دیارناكه‌ت كو ب ته‌ مه‌نده‌هۆشه‌.
د ڤێره‌ دا چه‌ند خال هاتینه‌ رێزكرن كو وان نیشان و لڤینێن كچ یان ژنه‌كێ تێدا هاتینه‌ دیاركرن و باسكرن كو ده‌ما ئه‌و ب زه‌لامه‌كى مه‌نده‌هۆش دبن، ئه‌و نیشانه‌ ژ وان دیاردبن و ب دیتنا وان نیشانان؛ زه‌لام دشێن د هه‌ستێ كچ یان ژنێن ل به‌رانبه‌رى خوه‌ بگه‌هن و بزانن كو ب وان مه‌نده‌هۆشن.
1ــ بیلبیلكا چاڤێ وێ ژ قه‌باره‌یێ خوه‌ یێ ئاسایى مه‌زنتر لێ دهێن:
ده‌ما ل وێ كچێ نێزیكى و د گه‌ل وێ دا دئاخڤى و بیلبیلكێن چاڤێن وێ كچێ مه‌زنتر لێ دهێن، ئه‌ڤه‌ ئێكه‌م نیشانه‌یه‌ كو ئه‌و ب ته‌ و ئاخڤتنێن ته‌ مه‌نده‌هۆشه‌. ل گۆره‌ى ڤه‌كۆلینه‌كێ كو ژ زانینگه‌ها كۆرنێل ل ئەمریكا هاتییه‌ كرن، ده‌ركه‌ڤتییه‌، ده‌ما ژنه‌ك ته‌ماشه‌ى تشته‌ك یان كه‌سه‌كى دكه‌ت كو پێ مه‌نده‌هۆشه‌، بیلبیلكێن چاڤێن وێ ژ قه‌یاره‌یێ خوه‌ یێ ئاسایى مه‌زنتر لێ دهێن.
2ــ تۆنا دەنگێ وێ ناژك دبیت:
ب هوورى تێبینیێ د ده‌نگێ وێ كچێ دا بكه‌ كو د گه‌ل دا دئاخڤى و بزانه‌ ئایا تۆنا ده‌نگێ وێ د گه‌ل ته‌ دا دهێته‌ گوهۆڕین یان نه‌، ژبه‌ركو ل گۆره‌ى ڤه‌كۆلینه‌كا سكۆتلەندی دەركەڤتییە كو كچ ده‌ما دگه‌ل زه‌لامه‌كى دئاخڤن كو پێ مه‌نده‌هۆشن، ده‌نگێ وان نازك دبیت. وی ڤه‌كۆلینێ ده‌نگێ وان كچێن هۆسا ب ده‌نگێ سمۆره‌ وه‌سف كرییه‌.
3ــ یارییان ب پرچا خوه‌ دكه‌ت:
هەر جۆرە لیڤه‌نه‌كا وێ كو په‌یوه‌ندى ب خوه‌ ده‌رئێخستنا وێ ڤه‌ هه‌بیت، وه‌كو لادانا پرچێ لسه‌ر رۆخسارێ خوه‌ و یاریكرن ب پرچێ یان رێكخستنا وێ ل گۆره‌ى زانستى زمانێ جه‌سته‌ى، ئه‌ڤه‌ وێ ئێكێ دگه‌هینیت كو ئه‌و كچه‌ دخوازیت بالا كه‌سێ به‌رانبه‌رى خوه‌ رابكێشیت.
4ــ پێن وێ به‌رێ وان ل ته‌نه‌:
د ده‌مه‌كى دا تو ته‌ماشه‌ى وێ كچا ل به‌رانبه‌رى خوه‌ دكه‌ى، ئه‌و ته‌ماشه‌ى ته‌ ناكه‌ت و وه‌سا نیشا دده‌ت كو ب هه‌ڤالێن خوه‌ ڤه‌ مژووله‌، ژبه‌ر ڤێ ئێكێ شارەزایێن بوارێ زانستێ زمانی دبێژین؛ دڤێت تو ته‌ماشه‌ى پێن وێ كچێ بكه‌ى كا ئایا به‌رێ پێن وێ ل ته‌ نه‌ یان نه‌، ئه‌ڤجا هه‌كه‌ر به‌رێ وان ل ته‌ بیت، بلا دلێ ته‌ یێ خوه‌ش بیت كو ئه‌و ناخوازیت خوه‌ ده‌ربێخیت كو ب ته‌ مه‌نده‌هۆشه‌، لێ د راستیێ ئه‌و ب ته‌ مه‌نده‌هۆشه‌.
5ــ لێڤێن خوه‌ ددانینه‌ لسه‌ر ئێكدو:
ده‌ما كو كچه‌ك لێڤێن خوه‌ گه‌له‌ك ژ ئێكدو نێزیك دكه‌ت و ئاوایێ وان وه‌كو وێ ئێكێ لێ دهێت كو به‌رهه‌ڤه‌ كه‌سه‌كى ماچ بكه‌ت، ئاها ب ڤى ره‌نگى ل گۆره‌ى ڤه‌كۆلینه‌كا زانینگه‌هه‌كێ ل واشنتۆن، ئانكو ئه‌و ب ئه‌وێ گۆتییه‌ كو رازى نینه‌، هه‌ر چه‌نده‌ نائاخڤیت ژى، لێ دڤێت تو ب خوه‌ ب ڤێ لڤینا وێ تێبگه‌هى.
6ــ ژ سینگێ وێ به‌ره‌ڤ سه‌راڤا له‌شێ وێ سووردبیت:
سووربوونا سینگ و ملێ وێ هه‌تا دگه‌هیته‌ ده‌ستێن وێ، ئه‌ڤه‌ ئێكه‌ ژ نیشانێن ده‌گمه‌ن كو بێى وێ ئێكێ كو كچ بخوازیت نیشا ته‌ بده‌ت، ژبه‌ركو نه‌شێت رێگریێ لێ بكه‌ت، زانا دبێژین؛ ئه‌ڤ ئێكه‌ د ده‌مه‌كى دا روو كو هه‌ستێ كچ یان ژنێ ب كەسێ به‌رانبه‌رێ وێ لڤیبیت و ئێكه‌ ژى ژ وان نیشانێن كو ب هیچ ئاوایه‌كى شاشى تێدا نینه‌ و هه‌كه‌ر ئه‌و خوه‌ نه‌روودا، ژن نه‌شێت فێلێ تێدا بكه‌ت، لێ د گه‌ل وێ ئێكێ ژى دا هەموو كچ ده‌ما كو ب كه‌سه‌كى مه‌نده‌هۆش دبن یان هه‌ستێ وان دلڤیت، ب ڤى ئاواى ره‌نگێ سوور هه‌لناگرن.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای