ده‌لال زاخۆیى: ئاوازدانه‌رێن كه‌ڤن ئاوازێن كلاسیك چێدكه‌ن و دڤێت سترانبێژ ل دووڤ ستایلێ وان بیت

ده‌لال زاخۆیى: ئاوازدانه‌رێن كه‌ڤن ئاوازێن كلاسیك چێدكه‌ن و دڤێت سترانبێژ ل دووڤ ستایلێ وان بیت

Capture

وار – نه‌وزاد ئامێدى :

ئه‌ڤه‌ چوارده‌ سالن بتنێ ئێك جار هاریكارى ژ حوكمه‌تێ وه‌رگرتینه‌ و ل وێ باوه‌ریێ یه‌ كو بۆ ڤى بابه‌تى په‌یوه‌ندییان رۆلێ خۆ هه‌یه‌. د به‌رهه‌مێ خۆ یێ نوو دا دگه‌ل ئاوازدانه‌رێن گه‌نج كار كریه‌ چونكه‌ دبێژیت ئاوازدانه‌رێن كه‌ڤن ئاوازێن كلاسیك دروستدكه‌ن. ئه‌و دبێژیت كه‌س هندى هونه‌رمه‌ندێن باكوورێ كوردستانێ ئاوازێن توركى و رۆژئاڤایى نادزن و وان مۆزیك و سترانا كوردى یا هه‌رماندى. ل وێ باوه‌رێ یه‌ كو ستایلێ راپ ژى د مۆزیكا كوردى دا هه‌بیت باشه‌ و دێ هاریكارییا مۆزیك و سترانا كوردى كه‌ت. ده‌لال زاخۆیى ئێك ژ هونه‌رمه‌ندێن ده‌نگخۆشێن باژێرێ زاخۆیه‌ كو خزمه‌ته‌كا ئێكجار مه‌زن بۆ ستران و هونه‌رێ كوردى كریه‌. رۆژنامه‌یا وار دیداره‌ك دگه‌لدا ساز كریه‌.

ئه‌ڤه‌ بۆ ماوه‌یێ چار سالانه‌ ده‌لال ب به‌رهه‌مه‌كێ هونه‌رى كو ژ هه‌شت تراكان پێكدهێت، یێ مژووله‌. د ڤى به‌رهه‌مى هه‌موو ئاوازدانه‌رێن دگه‌لدا كاركرین گه‌نجن. ده‌رباره‌ى ڤێ چه‌ندێ ده‌لال زاخۆیى دبێژیت: دگه‌ل رێزگرتنا من بۆ ئاوازدانه‌رێن به‌رێ، مامۆستایێن مه‌ یێن مه‌زن وه‌كو سمیر زاخۆیى، عه‌بدولعه‌زیز سلێمان و یوسف ره‌مه‌زان. لێ ده‌مێ كو ئه‌و ئاوازان دادنن، ئاوازه‌كا گه‌له‌ك كلاسیك چێدكه‌ن. وه‌ك ده‌مێ هه‌شتێان و نۆتان چێدكه‌ن و دبێژن دڤێت تو وه‌كو من بێژى. تو نه‌شێى ریتما وێ بله‌ز بكه‌ى و لڤینێ بێخیێه‌ د سترانێ دا.
ده‌لال زێده‌تر دبێژیت: ئه‌و رازى نابن و دبێژن دڤێت هوون وه‌كو مه‌ چێكه‌ن. ئه‌گه‌ر ئه‌ز وه‌كو وى چێكه‌م دڤێت وه‌كو ئێزگه‌یێ به‌غدا چێكه‌م ب وان ریتمان و ب وى شێوازى و ستایلى. ئه‌م وه‌كو وان و سترانێن نه‌مر دورست ناكه‌ین، لێ خه‌لكێ ڤى ده‌مى حه‌ز ژ وى ستایلێ كلاسیك ناكه‌ن. هنده‌ك جاران بیروبۆچوونێن مه‌ نابنه‌ ئێك. ئاوازدانه‌ر و هۆزانڤان وه‌كو ئاوازێ دادنیت دڤێت بۆ خه‌لكى چێكه‌ت نه‌ بۆ خۆ. ئه‌ڤه‌ خه‌لكه‌كه‌ و نها هه‌ڤڕكییه‌كا گه‌له‌ك دژوار و تونده‌ و سترانبێژێن باش یێن ده‌ردكه‌ڤن. نها خه‌لك ژى گه‌له‌ك حه‌ز ژ سترانا ریتمى دكه‌ت و سترانا بیچه‌ك له‌زاتى و لڤین تێدا هه‌بیت. مۆزیك و ستران زمانه‌كێ جیهانى یه‌. بۆ من جهێ شانازیێ یه‌ كو ئه‌ز ئاوازه‌كێ ژ ڤان مامۆستایێن مه‌زن وه‌رگرم. بتایبه‌ت مامۆستایێ من ئه‌وێ كو ئه‌ز دیار كریم و كو ئه‌گه‌ر ئه‌و نه‌با نها ئه‌ز ژى نه‌بام و د مه‌یدانا هونه‌رێ كوردى دا نه‌دبوم. لێ ئه‌و ژى ب كاودانێن خۆڤه‌ د مژوولن. مه‌ دانوستاندن دگه‌ل ئێك نه‌كربوون و وان ژى چو ستران نێزیكى من نه‌ دیتبوون.
ئه‌ڤه‌ چوارده‌ سالن بتنێ ئێك جار ژ لایێ رێڤه‌به‌ریا گشتى یا ره‌وشه‌نبیرى و هونه‌رى هاریكارى بۆ ده‌لال زاخۆیى هاتییه‌ كرن. ده‌لال ل وێ باوه‌ریێ یه‌ كو جوداهى دناڤبه‌را هونه‌رمه‌ندان دا دهێته‌ كرن و هاریكارى لدووڤ په‌یوه‌ندییانه‌. ئه‌و حه‌ز دكه‌ت كو لدووڤ كارێ باش و پاقژ هاریكارى بهێته‌كرن، نه‌كو ل سه‌ر په‌یوه‌ندییان بیت و مافێ هنده‌كێن دى بهێته‌ خوارن. دڤێت هاریكارى لدووڤ كار و پشكدارییا هونه‌رمه‌ندى د ئاهه‌نگ و فه‌ستیڤالان دا بیت. نه‌ هه‌ر كه‌سێ دو ستران ب پارته‌كێ یان به‌رپرسه‌كى گۆتین هاریكارى بۆ بهێته‌ كرن
ده‌رباره‌ى هونه‌رمه‌ندێن باكوورێ كوردستانێ كو گازنده‌یان دكه‌ن و دبێژن مۆزیكا باشوورى هه‌موو ته‌ڤلى مۆزیكا ئه‌ره‌بى و توركى و فارسى بوویه‌، ده‌لال زاخۆیى دبێژیت: گه‌له‌ك جاران ڤێ ره‌خنه‌ هاتییه‌كرن كو ل باشوورى هه‌موو كارێن وان ئه‌ره‌بێسك، سپانى، یونانى و رۆژئاڤایى یه‌. ته‌ راستى دڤێت كه‌س هندى وان سترانێن بیانى و رۆژئاڤایى نادزن. و ئه‌و ب خۆ ژى سترانێن مه‌ پیچ دكه‌ن. ستایلێ ئارابێسك ب زه‌حمه‌ت ترین ستایله‌ و هه‌ر كه‌سه‌ك نه‌شێت بێژیت ڤێجا ژ به‌ر هندێ نه‌شێن ڤى ستایلى بێژن ئه‌ڤجا دێ ره‌خنه‌یێ لێ گرن.
ناڤبرى زێده‌تر دبێژیت: خه‌لكێ مه‌ یێ باشوورێ كوردستانێ حه‌ز ژ ستایلێ ئارابێسك دكه‌ن. ده‌مێ تو سیدى چێكه‌ى و 20 هزار دۆلاران لێ بمه‌زێخى و ئه‌گه‌ر كه‌س نه‌كریت و د ره‌فكان دا ما و تۆزێ گرت بۆچى یه‌. خه‌لكێ چ دڤێت تو دێ وى ستایلى چێكه‌ى. بابه‌ت ئه‌ڤه‌ یه‌ و گه‌له‌ك كه‌س دهێن و ره‌خنه‌یێ دگرن. كێم كه‌سێن هه‌ین كارێن كوردى دكه‌ن دیار دێرسم و فاتێ و ئه‌ڤێن ده‌نگێن وان باش ئه‌ڤه‌نه‌ كارێن كوردى دكه‌ن، ئه‌ڤه‌ به‌رنیاسن ئه‌گه‌ر نه‌ یێن دى هه‌موو كارێن وان یێن رۆژئاڤایى نه‌.
ده‌رباره‌ى هاتنا راپێ دناڤ سترانا كوردى دا ده‌لال دبێژیت: ئه‌ز دگه‌ل ڤێ چه‌ندێ مه‌ كو بلا كوردان ژى هه‌موو ستایل هه‌بن. ئه‌ڤ بابه‌ته‌ نه‌هه‌رماندنا سترانا كوردى یه‌. گه‌نج حه‌ز ژێ دكه‌ن، ستایله‌كێ خۆشه. ئه‌گه‌ر سترانبێژه‌كێ ئه‌مریكى ل وێرێ دێ سترانه‌كا كوردى بێژیت، ما دێ بێژنێ ته‌ سترانا ئه‌مریكى هه‌رماند. بابه‌ت نه‌ ئه‌ڤه‌یه‌، بابه‌ت مۆزیكه‌ كو مۆزیك زمانه‌كێ جیهانى یه‌. كولتۆره‌كێ مرۆڤایه‌تى یه‌ چو په‌یوه‌ندى یا ڤان كاران ب هه‌رماندنا سترانا كوردى ڤه‌ نینه. دڤێت ستران ب روح، بنیات، زمان و ده‌نگه‌كێ كوردى بهێته‌ گۆتن و سترانێن مه‌ ژى بگه‌هنه‌ خه‌لكى و خه‌لك ژى بزانیت. نزانم هه‌تا نوكه‌ سترانا كوردى گه‌هشتییه‌ خه‌لكه‌كى؟ دچینه‌ سلێمانیێ دبێژن ستایلێ هه‌وه‌ تركى یه‌ و سلێمانیێ ژى هه‌موو فارسییه‌.هه‌روه‌سا كوردستانا رۆژئاڤا هه‌موو ئه‌ره‌بى. پا باشه‌ سترانا كوردى كا؟ ل كیڤه‌یه‌ ئه‌ز نزانم.
ده‌لال زاخۆیى ل وێ باوه‌ریێ یه‌ كو ئێك ژ ئه‌گه‌رێن به‌رنیاس بوونا سترانبێژى پشتى ده‌نگ و ئاواز و په‌یڤێن خۆش و كاریگه‌ر، دروستكرنا كلیپانه‌. ئه‌و دبێژیت ئه‌گه‌ر ‌ ستران هاته‌ گۆتندڤێت بهێته‌ كلیپكرن دا كو خه‌لك ل سه‌ر شاشه‌یێ سترانبێژى ببینیت . كلیپ رێكا زوو گه‌هشتنا سترانێ بۆ جه‌ماوه‌رى و حه‌زژێكه‌رێن ده‌نگێ سترانبێژى یه‌.
هۆزانا سترانا گرتیێ چاڤێن ته‌ ته‌مه‌، دناڤبه‌را كلاسیك و نوویاتیێ دا یه‌. ئه‌ڤ سترانه‌ بۆ ده‌لال زاخۆیى وه‌ك ناسنامه‌یه‌كێ لێهاتییه‌ و گه‌له‌ك داخوازى ژ لایێ جه‌ماوه‌رى ڤه‌ د ئاهه‌نگ و چاڤپێكه‌ڤتنێن تێله‌ڤزیۆنى ل ده‌لالى دهێته‌ كرن.
ده‌رباره‌ى ڤێ سترانێ و ئایا لبه‌ر نینه‌ كو هۆزانێن هۆزانڤانێن كورد یێن كلاسیك بكه‌ته‌ ستران، ده‌لال زاخۆیى دبێژیت: ئه‌ڤ هوزانا گرتیێ چاڤێن ته‌ مه‌ نه‌ كلاسیك بوو دناڤبه‌را كلاسیك و نوویاتێ دا بوو. ئه‌ڤێ سترانێ گه‌له‌ك ده‌نگڤه‌دانا خۆ دناڤ جه‌ماوه‌رى دا هه‌بوو.
ده‌لال زێده‌تر دبێژیت: ئه‌و ستران بۆ ده‌لال زاخۆیى بۆ ناسنامه‌. ل ده‌ستپێكێ ئه‌ز ب ده‌لال شێخۆ هاتبوومه‌ نیاسین. ئه‌ز حه‌ز دكه‌م تو و هه‌موو جه‌ماوه‌رێ من بێژنه‌ من ده‌لال زاخۆیى. ئه‌ز خه‌لكێ زاخۆمه‌ . لێ من گه‌له‌ك سترانێن خودێ ژێرازى هونه‌رمه‌ند محه‌مه‌د شێخۆیى دگۆتن و بۆ من شانازییه‌ك مه‌زنه‌ سترانێن وى بێژم. هه‌ر كه‌سه‌ك نه‌شێت وى ستایلى بێژیت چونكو سترانبێژه‌كێ مه‌زنه‌ و ده‌نگه‌كێ غه‌ریب و ستایله‌كێ جیاواز یێ هه‌ى نه‌ ده‌نگه‌كێ ئاسایى یه. ده‌مێ من سترانێن وى دگۆتن و ژ ده‌رحه‌ق ده‌ركه‌ڤتیم، هونه‌رمه‌ند قه‌هار زاخۆیى ئه‌ڤ ناڤه‌ دانا سه‌ر من. پشتى سترانا گرتیێ چاڤێن ته‌مه‌ من ژى ناسناما خۆ هه‌بوو و من ژى سه‌ربه‌خۆییا خۆ د سترانگۆتنێ دا په‌یدا كر و من ژى ئالایێ شێوازێ خۆ یێ تایبه‌ت یێ سترانگۆتنێ راكر.
ده‌لال زاخۆیى یێ نیاسیاره‌ ب خودانێ ده‌نگه‌كێ نزم (قه‌رار)، لێ ڤێ داویێ دا ب گۆتنا سترانا (جانا من جانا من) تا راده‌یه‌كى ستایلێ خۆ گوهۆرییه‌ و به‌ره‌ڤ ده‌نگێ بلند (جه‌واب) زه‌ چوویه‌. ئه‌و ل وێ باوه‌رێ یه‌ كو نابیت به‌رهه‌مێ سترانبێژى هه‌موو ب ئێك ده‌نگ بیت دێ حه‌زژێكه‌رێن ده‌نگێ خۆ توشى مه‌له‌لێ كه‌ت و گوهدار بۆ سترانبێژى دورست نابیت. ئه‌و دبێژیت كو وى شیانێن گۆتنا هه‌موو ستایلان هه‌یه‌ چونكه‌ ئه‌و مۆزیكژه‌نه‌ و ره‌وشه‌نبیریا وى یا مۆزیكێ گه‌له‌ك یا باشه‌.
ده‌رباره‌ى ڤێ چه‌ندێ كا تا چ راده‌ حوكمه‌ت شیایه‌ مافێ هونه‌رمه‌ندى د پاراستنا سیدیان ژ كۆپیكرنێ بپارێزیت، ده‌لال زاخۆیى دبێژیت: بخۆدێ گه‌له‌ك جاران سوحبه‌ت ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ هاتییه‌ كرن. بخۆدێ نزانم هه‌موو تشت ل دوماهیێ بۆ هونه‌رمه‌ندانه‌. چو هاریكارى بیت چو بڕیار بن ، ئه‌ڤ شولێن حوكمه‌ت پێ رادین. بۆ هه‌موو چینان دهێته‌ كرن و هونه‌رمه‌ند و ره‌وشه‌نبیران دادننه‌ دوماهیێ ئه‌ز نزانم بۆچى .
ده‌لال زاخۆیى گه‌له‌ك حه‌ز ژ سترانا خۆ “گرتیێ چاڤێن ته‌ مه‌” دكه‌ت و ل ده‌مێ بتنێ دمینیت گه‌له‌ك سترانان دبێژیت و ئه‌گه‌رێ وێ ژى نزانیت. ئه‌و گه‌له‌ك سترانا هونه‌رمه‌ندێ مه‌زن ته‌حسین تاهاى “ من تو نه‌ڤێى” و “تو خه‌ون بووى هه‌مى گاڤا” دبێژیت. ده‌لال زاخۆیه‌ حه‌ز ژ هه‌ر ده‌نگه‌كێ خۆش یێ كوردى دكه‌ت و چو جاران ل وێ باوه‌رێ نینه‌ كو سترانا پاقژ و یا خۆش كه‌ڤن ببیت. چونكه‌ سترانا خۆش چو ده‌م، جهـ و سنۆر بو نینن و د به‌رنامه‌یێن تێله‌ڤزیۆنى ئه‌وێن پشكدارى كرین، گه‌له‌ك ژ به‌رنامه‌یێ ئه‌ژده‌ر شۆ یێ كه‌نالێ كوره‌ك تیڤى یێ رازى بوو.
ل دوماهیێ ده‌لال زاخۆیى دبێژیت كو ئه‌گه‌ر سترانبێژ نه‌بایه‌ گه‌له‌ك حه‌ز دكر كو لێده‌رێ گیتارێ بایه‌ و دوور ژ گۆره‌پانا هونه‌رى، دبێژیت: من گه‌له‌ك حه‌ز دكر كو گه‌میڤان بامه‌ یان شوفێرێ شه‌مه‌نده‌فرێ، ئه‌ز گه‌له‌ك حه‌ز ژ گه‌میان دكه‌م لێ مه‌ ل كوردستانێ نینن. ده‌لالى دیار كر ژى كو وى دو سێ جاران بزاڤكرینه‌ كو به‌ره‌ڤ ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى ڤه‌ بچیت، لێ ئه‌ڤ بزاڤێن وى سه‌ر نه‌گرتینه‌. ده‌لال خێزانداره‌ و د ڤێ دیدارێ دا بۆ خێزانا خۆ رادگه‌هینیت: سوپاس بۆ خودێ بۆ ڤێ دیارییا هنده‌ مه‌زن، به‌ركه‌ڤتى و باش كو تو بۆ من هنارتى و تو كریه‌ قسمه‌تێ من و ئه‌ز ڤێ سترانێ بۆ ته‌ دكه‌مه‌ دیارى: تو دزانى من چه‌ند دل سه‌ر ته‌ هه‌یه‌، ئه‌ڤینا ته‌ پڕ دژواره‌ و بێ لومه‌یه‌ و تو من بهێلى مرنا من ژى بده‌ستێن ته‌ یان ئه‌ز دین بم گونه‌ها من ل ستۆیێ ته‌یه‌.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای