ده‌سپێشخه‌ریا نێچیرڤان بارزانی ل سه‌ر مێزا نه‌ته‌وێن ئێكگرتی!

ده‌سپێشخه‌ریا نێچیرڤان بارزانی ل سه‌ر مێزا نه‌ته‌وێن ئێكگرتی!

شێرزاد نایف

بیرا مه‌ دهێت به‌ری چار مه‌هان و د سپۆرایزه‌ره‌كا نه‌چاڤه‌رێكری دا، دۆست و دوژمن ل هه‌مبه‌ر حێبه‌تی بوون، ئه‌و ئه‌و ده‌سپێشخه‌ریا سه‌رۆكێ‌ نها یێ‌ هه‌رێما كوردستانێ‌ نێچیرڤان بارزانی بۆ نه‌ته‌وێن ئێكگرتی پێشكێشكری، ل ده‌سپێكا كارێ‌ خوه‌ یێ‌ نوو، هه‌ر هینگی ژی من گۆتاره‌ك ل سه‌ر ڤێ‌ بۆیه‌رێ‌ نڤیسی بوو و خواندنا ره‌نگڤه‌دانێن ئه‌كتیڤ، ئه‌و په‌یاما بارزانی یا پێكهاتی بوو ژ پێنچ پێشنیازان، به‌لێ‌ په‌یامێن رۆهن و ئاشكرا و به‌رسڤدان بوون بۆ ره‌وشا سیاسی یا ده‌ڤه‌ری.

نامه‌ بۆ سكرتێری گشتی نه‌ته‌وێن ئێكگرتی بوو، پێنج خالێن سه‌ره‌كی بوون ده‌رباره‌ی كارێ به‌رنامێ نه‌ته‌وێن ئێكگرتی له‌ عیراقێ‌ كو ب “یۆنامی” ناسیاره‌.

راسته‌ ئه‌ڤ نامه‌، ل پێش سێ‌ هه‌فتیان دهات ژ ده‌نگدانا ئه‌نجوومه‌نێ ئاسایشا نێڤده‌وله‌تی ل سه‌ر پرۆژه‌ بڕیاره‌كێ‌ بۆ درێژكرنا كاری یۆنامی ل عیراقێ‌ بۆ ئێك سالا دیتر،

ده‌مه‌كێ‌ گونجای بوو، چونكو كو حوكمه‌تا عێراقێ‌ مژوولی به‌رهه‌ڤكرنا پلانه‌كێ‌ بوو ژبۆ كێمكرنا به‌رنامێ نه‌ته‌وێن ئێكگرتی له‌ عیراقێ‌.

ئێكه‌مین داخوازی یا نێچیرڤان بارزانی بۆ ئه‌نتۆنیۆ گوتێری ده‌رباره‌ی كه‌ركووكێ‌ و ناڤچه‌یێن ناكۆكی ل سه‌ر، د نامه‌یا خوه‌ دا دبێژیت هنارتیێ‌ تایبه‌تێ سكرتێرێ گشتی یۆئێن ل عیراقێ‌ دكاریت “رۆله‌كێ سه‌ره‌كی بگێڕێت” وه‌كو ناڤبژیكار و ده‌سپێكرنا “دایه‌لۆگه‌كا چڕ” ل ناڤبه‌را هه‌ولێر و به‌غدا بۆ چاره‌سه‌ركرنا كێشه‌یان، ژ وان ژی: “جێبه‌جێكرنا مادده‌ی 140 دستوورێ عیراقێ‌”.

ئه‌ڤ ئێكه‌ ناكۆكیا هه‌ری ستراتیجی بوو د ناڤبه‌را به‌غدا و هه‌ولێرێ‌ دا، هه‌روه‌سا راستیه‌كه‌ عیراق نه‌وێریت دانپێدانێ‌ بكه‌ت ژ به‌ر گه‌له‌ك ئه‌گه‌ران ل پێشیا هه‌میان ژی وه‌لاتێن ده‌وربه‌رن، چونكو ئه‌و دستوورێ‌ مادێ‌ 140 دانایی، هینگی ده‌ستێن وان نه‌ دگه‌هشتنێ‌ هه‌كه‌ هه‌ر هینگی دا ماده‌ی تێَكده‌ن،

دێ‌ یۆنامی نه‌چار كه‌ت  رێره‌وا راست هه‌لبژێریت دوور ژ سیاسه‌تێ‌، هه‌كه‌نه‌ ئه‌ڤه‌ هه‌تكبه‌ریا وێ‌ به‌ن.

ل ڤێره‌ هزركرنا ژیر یا نێچیرڤان بارزانی دیار دبیت، كو خوه‌ ژ كریارا سیاسی دوور بێخیت ب رێیا سازیه‌كا مه‌زنتر ل سه‌ر پاراستنا مافێ‌ نه‌ته‌وه‌ و ملله‌تان و پره‌نسیپێ‌ مافێ‌ مرۆڤی ئه‌ركێ‌ خوه‌ دگرێیت، مینا چه‌كه‌كێ‌ سپی یه‌ تو شه‌ری پێ‌ بكه‌ی ل دژی نه‌حه‌زان و سیاسه‌تێن وان یێن خاپینۆك.

ئه‌ڤ مژاره‌ هه‌ریا گرێدای نامه‌یه‌كا هه‌ڤشێوه‌ بوو به‌ری ساله‌كێ‌، بۆ سكرتێرێ گشتی یێ‌ نه‌ته‌وێن ئێكگرتی و ئه‌ندامێن ئه‌نجوومه‌نێ ئاسایشا نێڤده‌وله‌تی، حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ‌ داخوازی كربوو د پرۆژه‌ بڕیارا ئه‌نجوومه‌نێ ئاسایشێ‌ دا كو  رۆلی نه‌ته‌وه‌ێن ئێكگرتی به‌رفره‌هتر لێبهیت بۆ چاره‌سه‌ركرنا كێشه‌یا كه‌ركووكێ‌ و ناڤچێن دابرین تێدا بهێت و یۆنامی ئه‌و رۆلێ‌ سه‌ره‌كی هه‌بیت. به‌لێ‌ سه‌ره‌ڕای پشتگیریا ئه‌مریكا بۆ وێ‌ داخوایێ، به‌لێ‌ بریتانیا كو به‌رپرسیارا سه‌ره‌كی یا باده‌كا عێراقێ‌ یه‌ ل ئه‌نجوومه‌نێ ئاسایشێ‌، ئه‌و داخوازیا هه‌ولێرێ پشتگوئێخست.

پێشنیازا دیتر ژی داخوازیا به‌رزكرنا ئاستی نوونه‌رایه‌تیا نه‌ته‌وێن ئێكگرتی دكه‌ت ل هه‌ولێرێ‌ بهێته‌ دانان ل ئاستی جێگری هنارتیێ‌ سكرتێری گشتی بیت، به‌ره‌ڤاژی به‌غدا كو ڤی رۆلی بۆ وان كێمتر دكه‌ت دا بكاریت نیازێن هنده‌ك وه‌لاتێن هه‌ڤسوی ب دلێ‌ خوه‌ بجهبینیت.

دیسا ژی داخوازا به‌رپرسه‌كێ بۆ كاروبارێن مرۆڤی یێن نه‌ته‌وێن ئێكگرتی بهێته‌ دیاكرن، چونكو ئه‌و پۆسته‌ ل سالا 2015 و ب ڤالاهی مایه‌ هه‌تا نها. ئه‌ڤجا هه‌كه‌ یۆنامی بزانی تكو سه‌رۆك نێچیرڤان بارزانی رۆلێن وان یێن مری ساخ دكه‌ته‌ڤه‌ و كارا دكه‌ت، نكارن ل ڤان په‌یمان ده‌رنه‌كه‌ڤن!.

هه‌ردیسا داخواز دكه‌ت بنگه‌یێ سه‌ره‌كی یێ‌ به‌رنامێ مرۆڤی ل نه‌ته‌ێن ئێكگرتی ژ به‌غدایێ‌ بهێته‌ ڤه‌گوهاستن بۆ هه‌ولێر، چونكو پتریا ئاواره‌یان ل هه‌رێما كوردستانێ‌ نه‌ ژ ده‌ڤه‌رێن دن یێن عیراقێ‌.

یا ژ هه‌میێ‌ بۆ مه‌ وه‌كو كوردستانی گرنگترین ئه‌وه‌ كو د خاله‌كا دی دا سه‌رۆكی هه‌رێما كوردستانێ‌ دخوازكری، “فیدرالیزما هه‌رێما كوردستانێ‌” د راپۆرتێن نه‌ته‌وێن ئێگرتی دا ئاماژه‌ پێ بهێته‌ كرن و “دان پێ بهێته‌ كرن”.

 

ژ ئه‌نجامێن ره‌نگڤه‌دانێ‌ دا ئه‌و راپۆرتا ده‌وری یا سكرتێرێ گشتی 33 جاران ناڤێ “حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ‌” تێدا ئیناینه‌ و 12 جارێن دی ژی په‌یڤا فیدرالی بۆ وه‌سفكرنا داموده‌زگه‌هێن حوكمه‌تا عێراقێ‌ بكارهاتیه‌.

دیسا نها ژی نه‌ته‌وێن ئێكگرتی یا ل به‌ره‌  كار ل سه‌ر جێبه‌جێكرنا مادێ‌ 140 یا دستوورێ‌ عیراقێ‌ بكه‌ت ب گۆر هنارتیا تایبه‌ت یا سكرتێرێ‌ وێ‌ جینین هێنس بلاسخارت هاتبوو ده‌نگ، كو په‌یوه‌ندی ب حوكمه‌تا عیراقێ‌ بكه‌ن، زۆرا سه‌رگه‌رم بوو كو ئه‌ڤ جاره‌ ب ره‌نگه‌كێ‌ جوداتر و ئه‌كتیف بۆ پێشڤه‌ ل سه‌ر ڤی ماده‌ی كاربكه‌ن و ده‌م یێ‌ هاتی ڤێ‌ ئاریشێ‌ چاره‌سه‌ر بكه‌ن ب ره‌نگه‌كێ‌ رویشالی نه‌ مینیته‌ هه‌لاویستی، و دبێژیت ئه‌ڤ مژاره‌ ژ مێژه‌ یا ل سه‌ر مێزا نه‌ته‌وێن ئێكگرتی، نه‌مازه‌ پشتی ئه‌و  داخوازیێن به‌رێز نێچیرڤان بارزانی ئاراسته‌ ئه‌میندارێ‌ گشتی و ئه‌ندامێن نه‌ته‌وێن ئێكگرتی كری.

ڤێ‌ خانمێ‌ كۆمبوونه‌ك ل گه‌ل نێچیرڤان بارزانی ئه‌نجامدابوو ل هه‌ولێرێ‌ و گه‌له‌ك خه‌مخۆریا خوه‌ دیاركربوو، زێده‌باری هندێ‌ ئه‌ڤ رێكخراوه‌ ستافێن وێ‌ حه‌ز دكه‌ن ده‌سكته‌فت و چالاكیێن خوه‌ یێن به‌رهه‌مهێنه‌ر دیاربكه‌ن.

ئه‌ڤنه‌ هه‌موو چاندنا تۆڤێن به‌رهه‌مهێنه‌رن، سه‌ركرده‌یێن كوردستانێ‌ هاڤێتین، مینا جاران نه‌مایه‌ كو راستی بهێنه‌ ڤه‌شارتن و چاڤ بهێنه‌ نقاندن ل مافێن گه‌لان و ده‌نگ زووتر دگه‌هیت. ل به‌رامبه‌ر ژی نوونه‌راتیا عیراقێ‌ ل ناڤا وان به‌رهنگاریا ڤێ‌ هزرێ‌ نه‌كریه‌، هه‌روه‌كو ده‌ستێ‌ ئیرانێ‌ نه‌گه‌هشتیێ‌، چونكو بالیۆزێ‌ عیراقێ‌ ل رۆژا 21 ی ئه‌یارا بۆری (محمد بحر العلوم) به‌حس ل باشبوونا په‌یوه‌ندیان كربوو د ناڤبه‌را به‌غدا و هه‌ولێر دا وه‌كو ده‌ستكه‌فته‌ك ژ یێن حوكمه‌تا عادل عه‌بدولمه‌هدی و دێ‌ ئه‌و به‌رده‌وام بن ل سه‌ر هێشتا باشتركرنێ‌، هه‌ر یسا ساله‌ك هاته‌ زێده‌كرن ل سه‌ر كارێ‌ هنارتیێ‌ بۆ ئه‌داكرنا كارێ‌ خوه‌. له‌ورا ئه‌ڤ مژاره‌ ئێك گرنگترینان بوون بۆ سه‌رۆك نێچیرڤان بارزانی و ئێدی مافێ‌ دووڤداچوونێ‌ هه‌نه‌، نه‌ماینه‌ مژوول ب شه‌رێن مینا یێن تیرۆرێ‌ و دومنێن كوردستانێ‌ كو ده‌رفه‌ت نه‌بن لێ‌ بپرسن، ئه‌ز یێ‌ گه‌شبینم ب ڤێ‌ ئاراسته‌یێ‌ و مل ب مل ل گه‌ل سه‌رۆكاتیێ‌ حوكمه‌تێ‌ دێ‌ كارن وه‌لاتێ‌ مه‌ گه‌هیننه‌ مرادا وی.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای