داغكرنا زاڕۆی و كێنجا وێ‌ لسه‌ر كه‌سایه‌تییا وی

داغكرنا زاڕۆی و كێنجا وێ‌ لسه‌ر كه‌سایه‌تییا وی

 

cvak

وار –  سه‌یران شێخۆ

داخكرن دیارده‌یه‌كا كه‌ڤنه‌ ژ به‌رێ‌ و هه‌تا نوكه‌ د ناڤ هنده‌ك مالباتێت جڤاكا مه‌ دا هه‌یه‌، و كێنجا وێ‌ لسه‌ر ئه‌ندامێن مالێ‌ و نه‌خاسمه‌ لسه‌ر زاڕۆی ژ لایێ‌ ده‌روونی ڤه‌ كو د هزرا وان دا دمینیت هه‌تا هه‌تایێ. بۆ ڤێ‌ چه‌ندێ، مه‌ ب فه‌ردیت هنده‌ك بۆچوونان وه‌رگرین.

مام محه‌مه‌د عه‌نتر كو گه‌له‌ك ژ ژییێ‌ خوه‌ دناڤ زه‌حمه‌ت و نه‌خوه‌شییان دا بۆراندیه‌ و گه‌له‌ك تشت ب چاڤێن خوه‌ دیتینه‌، لسه‌ر ڤێ‌ دیارده‌یێ‌ گۆت: ”د به‌رێ‌ دا یا مشه‌ بوو، ب سه‌ده‌ما نه‌تێگه‌هشتنێ‌ و نه‌زانینێ‌ ژ ره‌نگێن په‌روه‌رده‌یێ‌، ‌لێ‌ نوكه‌ ب سه‌ده‌ما پێشكه‌ڤتنا هزرێ و تێگه‌هشتنێ‌ و په‌روه‌رده‌یێ‌ و كریارێن مرۆڤی د ناڤ ژیانێ‌ دا، هه‌ما نه‌مایه‌ و هه‌كه‌ هه‌بیت ژی یا كێمه‌ و تشته‌كی كرێته‌ و نه‌جوانه”‌.
د ده‌رباری ڤى‌ بابه‌تى‌ دا ئێك ژ مامۆستایێن باغچه‌یێ‌ ئاڤا ب ناڤێ‌ رۆندك محه‌مه‌د دبێژیت: ”ئه‌ڤه‌ د كه‌ڤن دا ئێك ژ تیتالێن خه‌لكێ‌ مه‌ بوو، كو ده‌مێ‌ زاڕۆیه‌كی شاشییه‌ك دكر، مرۆڤێن وی دا رابن داغكه‌ن دا باش ترسیابا، و چو جاران ئه‌ڤ ره‌نگه‌ كاره‌ نه‌كربان، بێ‌ گومان ڤێ‌ داغكرنێ‌ كێنجه‌كا خراب هه‌بوو لسه‌ر ده‌روونێ‌ وى زاڕۆی د پاشه‌رۆژا وى دا چێدبوو، ژبه‌ركو ئه‌ڤ زاڕۆیه‌ پشتی مه‌زن دبیت، دێ‌ هه‌موو بزاڤان كه‌ت تۆلا خوه‌ ڤه‌كه‌ت و ب دژوارترین ره‌نگ، ژبه‌ركو ئه‌ڤه‌ سروشتێ‌ زاڕۆیه‌، ئه‌ڤجا هه‌كه‌ر زاڕۆی شاشییه‌ك كر، پێدڤییه‌ ده‌ستێ‌ وی بگرین و ب ره‌نگه‌كێ‌ جوان تێبگه‌هینین و شیره‌تان لێ‌ بكه‌ین و خرابییا وی كارێ‌ وی كری بۆ دیار بكه‌ین ب ره‌نگه‌ه‌كێ‌ جوان كو ئه‌و ب خوه‌ وی كاری نه‌كه‌ت”.
هه‌ر لدۆر ڤێ‌ دیارده‌یێ،‌ به‌هزاد نافع رێكانی دبێژیت: ”ب دیتنا من داغكرنا زاڕۆی ژلایێ‌ دایبابان ڤه‌ نابێته‌ رێیه‌ك كو زاڕۆ پێ‌ بهێته‌ په‌روه‌رده‌كرن، به‌روڤاژی ڤێ‌ چه‌ندێ‌ دێ‌ كارتێكرنێ‌ ل ده‌روونێ‌ زاڕۆی كه‌ت و ل مه‌ژیێ‌ وی ژی كه‌ت. ده‌مێ‌ زاڕۆ خه‌له‌تییه‌كێ‌ دكه‌ت، داخكرنا وی نابێته‌ چاره‌ بۆ ڤێ‌ خه‌له‌تیێ‌. و هه‌كه‌ر وی بڤێت كاره‌كی باش ژی بكه‌ت ئه‌و دترسێت بكه‌ت، ژبه‌ركو دێ‌ هزركه‌ت ئه‌و یێ‌ خه‌له‌تیێ‌ دكه‌ت و دێ‌ هێته‌ داغكرن، ژبه‌ر ڤێ‌ چه‌ندێ‌ دێ‌ د ره‌وشه‌كا خراب و نه‌ ئارام دا ژیت، ژبه‌ركو بابه‌ته‌كێ نازكه‌ و كێنجێن وێ‌ یێن خراب زیده‌ترن ژ باشیێن وێ”‌.
پاشی مه‌ خوه‌ گه‌هانده‌ ده‌روونناس گوهدار یوونس و هوسا بۆ مه‌ ئاخڤت: ”داغكرنا زاڕۆیان وه‌كی ده‌ست، یان سه‌ر و چاڤ، یان هه‌ر جهه‌كێ‌ دی كو جهێ‌ وێ‌ ببیته‌ نیشان، دبیته‌ سه‌ده‌ما‌ وێ‌ چه‌ندێ‌ كو ده‌ما زاڕۆ وی جهێ‌ دبینیت، د ناڤ هه‌ڤالێن خوه‌ دا هه‌ست ب كێماسیێ‌ بكه‌ت و نه‌ڤیان، دووركه‌ڤتن لده‌ف په‌یدادبیت بۆ وی كه‌سێ‌ ئه‌و داغكری، هه‌روه‌سا هه‌كه‌ر ئه‌ڤ چه‌نده‌ دگه‌ل كچان بهێته‌كرن پتر تێكدچن، ژبه‌ركو كچ پتر گرنگیێ ب جوانی و سه‌ر و سیمایێ‌ خوه‌ دده‌ن”.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای