بەغدا هەمبەرى دو ئەزموونێن ب زەحمەت

بەغدا هەمبەرى دو ئەزموونێن ب زەحمەت

رمضان نصرالدین کێڤلى
مەرەم ژ ناڤ ئینانا بەغدا حکومەتا فیدرال یا عێراقێ یە, کو بەغدا وەکو پایتەختێ وێ یێ بریاردانێ دهێتە ل قەلەم دان پرسیارا جەوهەرى ئەوە ئایا راستە ل بەغدا بریار لسەر چارەنڤیسێ کێشە و گرفێتن سیاسى یێن نافخو و ژدەرڤە دهێتە دان؟ گومان تێدا نینە بو بەرسڤ دانا پرسیارەکا ب ئەڤى رەنگى ئالوزیەکا بەرچاڤ هەیە چونکە رەوشا عێراقێ و ئەو پێکهات و هێزێن ئیدارا بەغدا دکەن ئالوزترن، لەورا پرسگرێکا مە ئەوە کو ئەڤێ ئالوزیێ کاریگەرى ل سەر بەرسڤەکا ئەکادیمى کریە بو هندێ ب دروستى رولێ بەغدا و کاریگەریا وێ بهێتە دیارکرن.
ژبلى حکومەتا فیدرال یا عێراقێ کو نوینەراتیا راستەقینە یا بریارا ئەڤى وەلاتى دکەت, چەندین گروپێن دى ل ئەڤى وەلاتى هەنە بەرى هەر بریارەکێ کاریگەریا خو ل سەر دارێشتن و چێکرنا بریارێ دکەن چ ل هەمبەر کێشە و گرفتێن نافخو یانژى وان پرس و ناکوکیێن هەرێمایەتى ئەوێن راستەوخو کاریگەریێ ل سەر عێراقێ و دەڤەرێ دکەن..
ئەزمونا ئێکێ یا من دیتى گرنگە باس لێ بهێتە کرن رێککەفتنا لایەنێن عێراقێ یە ل نافخویا وەلاتى ل سەر چەند پرسان ژوانا:
موازەنا گشتى.
پرسا سەرژمێریا گشتى .
پرسێن هەلاویستى وەکو نەفت و گاز و چارنڤیسێ دەڤەرێن کوردستانى.
بابەتێ هێزێن لەشکەرى ب تایبەت حەشدێ و رولێ وێ یێ خراب د ئێکلا کرنا بویەرێن سیاسى دا.
گەندەلی و رەوشا خزمەتگوزاریێ.
ئەڤ پرسێن مە ل سەرى داینە دیارکرن زور دئالوزن و ماینە هەلاویستى و بەشەک ژ وان ب بەرنامە و پلان هاتینە پشت گوهـ هاڤێتن و دەستێن دەرەکى دگەل هەنە ب تایبەت وەلاتێن (ئیران و تورکیا) ل پشت پاشڤەمانا وان هەبوینە، بەشەکێ دى یێ ناکوکیێ بەرژەوەندێن نەتەوەیى و حزبى نە دناڤبەرا لایەنێن عێراقى دا، ب باوەرا مە د قوناغا نوکە دا ئەگەر هەرێما کوردستانێ و عێراق ل سەر ئەڤان پرسێن هلاویستى نەگەهشتنە شێوازەکێ رێککەفتنێ ئەز ب دویر نابینن رەوشا عێراقێ ژ نوکە خرابتر لێ بهێت و گەلەک بابەتێن دى تێکەل بن و باشترین چارەسەرى ل ئەڤێ قوناغێ رێککەفتنا هەردوو حکومەتا یە ل سەر بنەمایێن دەستورى یێن چارەسەریێ و چارەسەرى نەبتنێ دەمکى بن بەلکو دبنەجهـ و دەستورى بن و یا دهێتە دیتن هەردوو حکومەتا نیازپاکیەک هەیە بەلێ فشار و بەرژەوەندێن گروپێن جودا دێ چەند رێکێ دەنە هەردوو حکومەتا رێک بکەڤن؟ ئەڤە بخوژى جهێ پرسیار و ل سەر راوستاندنێ یە.
ئەزمونا دووێ رولێ عێراقێ د ناکوکیێن هەرێمایەتى دایە, ب دیتنا مە بو ئەڤێ رەوشێ عێراق ل سەر سێ ئاراستەیێن جودا جودا دابەش بویە، (ئاراستا ئێکێ) کو بەشەک ژ شیعەیان سەرپەرشتیا وێ دکەن زور لایەنگریا وەلاتێ ئیرانێ دهێتە کرن و ئەو بەشە ژى هێزا وێ زور زیاترە ژ بەشێن دی یێن پێکهاتێن عێراقێ و بریارا سیاسى یا عێراقێ گەلەک جاران ل مەتبەخا وان یا سیاسى ڤە دهێتە دارێشتن و ئاراستەکرن، (ئاراستا دووێ) ژ پێک هاتێن سونە و بەشەکێ کێم یێ شیعەیان پێکدهێت کو پێگەهێ وان یێ لاوازە و نەشیاینە وەکو پێویست رول و کاریگەریا خو ببینن لەورا بو ئاراستەکرنا سیاسەتا ژدەرڤە یا عێراقێ نەشیایە بەرنامە و پلانێن خو جێبەجێ بکەن، (ئاراستا سیێ) وەکو هێزەکا نشتیمانى یە ئەوژى بەشەک ژ هەرسێ پێکهاتێن عێراقێ یە (کورد و شیعە و سونە) ئاراستەکا نشتیمانى هەیە ئەوژى چەوانیا پاراستنا بەرژەوەندێن عێراقێ یە د ئەڤانن کێشە و ناکوکیێن هەرێمایەتى دا و ئەف بەشە دگەل هندێ نینە عێراق ببیتە گورپانا ململانێ بو ولاتێن هەرێمایەتى، ب دیتنا من پێگەهێ ئەڤێ هێزێ د ئاستێ پێدڤى دا نینە لەورا دبیت ل قوناغا داهاتى رولێ وان پتر دیار بیت و پشتەڤانیا وەلاتێن هاوپەیمان ب تایبەت ئەمریکا ژى ل ئەڤى گروپى بهێتە کرن.
دوو ئەزمون دگەل دەهان ئاراستەیێن ژ ئێک جودا ل عێراقێ دهێنە دیتن خالا ژ هەمیێ گرنگنتر بومە کوردان ئەوە ئەم بشێین پێگەهێ دەستورى و سیاسى یێ هەرێما کوردستانێ ب پارێزین و نەبینە بەشەک ژ لایەنێن ناکوک دکێشەیێن هەرێمایەتى دا.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای