بەری سێ سالان نێچیرڤان بارزانی چ گۆتبوو؟

سوھەیب میکائیل

پشتی شۆڕەشا سوریا و لاواز بوونا ڕژێما ئەسەد . دەرفەتەکێ زێڕین بۆ ڕژئاڤایێ کوردستانێ ھاتە پێش، کو جھێ ئومێدا ھەر کوردەکی بگشتی و زێدەتر ژ دو ملیۆن کوردێن رۆژئاڤابوو، ئەو کوردێن کو ھێشتا خودانێ وەلاتێ خۆ نەبوون و ژ بچوکترین مافێ خۆ کو ھەبوونا ناسناما بارێ شارستانیە ژێ بێ بەھر ببوون. پشتی شەڕ و وێرانی و دەردەسەریەکا زۆر و ئاوارەبوونا سەدان ھەزار کوردێن رۆژئاڤا، ئایندەیا سیاسیا رۆژئاڤا بەرەڤ وێرانیێ دچیت. مخابن چ بەرھەم نەھاتنە چاندن ھەتا ئیرۆ بھێتە دروین. پەیەدە کو بالێ رۆژئاڤایێ پەکەکێ یە، ب سیاسەتەکا تاکڕەو چ ئایندەکا گەش بۆ کوردێن رۆژئاڤا نەھێشتیە ھەتا ب ئازادی بژین. پەیەدە د سیاسەتا بدەسڤە ئینانا خەونێن کوردا سەرکەفتی نەبوویە، ئانکو دێ شێین بێژین پەیەدێ ئارمانجا سەرەکیا کوردا ژبیر کرییە، کو خەباتەکا بەردەوامە ژبۆ سەربخۆبوونێ . بەلگە ژی بۆ ڤێ چەندێ ھەتا نھا پەیوەندیێن بھێز دناڤبەرا پەیەدێ و ڕژێما بەشار ئەسەد دا ھەنە و باژاڕێ قامشلۆ ب ھەڤبەشی دناڤبەرا واندا دھێتە بڕێڤەبرن. ئایدۆلۆژیا پەیەدێ ھەمان ئایدۆلۆژیا پەکەکێ یە، ھەلبەت ئەڤ جۆرە ھزرکرنە ڕێڤەریەکا دکتاتۆری دروست دکەت، ئانکو ھەر لایەنەکێ سیاسی وەکی وان ھزر نەکەت دێ بزاڤا ژناڤبرنا وان کەن. ئەڤ جۆرێ سەرەدەریێ دگەل دگەل حزبێن دیێن ڕۆژئاڤا زەرەرەکا مەزن گەھاندیە ئایندەیا رۆژئاڤایێ کوردستانێ. ئەڤ جۆرێ سیاسەت کرنێ ئاستەنگەکێ مەزن ئێخستیە پێش دۆزا کوردی ل ڕۆژ ئاڤایێ کوردستانێ و خەونا رزگاربوونا نیشتیمانی ھاتیە گوھارتن بۆ ئایندەکێ نەدیار و دیارنینە کو چارە نڤیسێ کوردان ل سوریێ دێ بەرەڤ چ ئاراستەڤە چیت.
ھندەک جاران ئەگەرێ سەرەکیێ کۆچا کوردان ل ڕۆژئاڤا پەیەدە بوویە، چونکی ژ ئەگەرێ سیاسەتێن مینا چەکدارکرنا پیر و گەنج و زارۆکان ب زۆر، دانا باجێ، کۆچا زۆرە ملێ، ڕێگریکرن ل رۆژنامەڤانان، دانانا سیستەمەکێ ئایدۆلۆژی ل خواندنگەھان و برسی کرنا خەلکی .ئەڤە و چەندین خالێن دن، بوونە ئەگەرێ ڕەڤینا نێزیکی دو ملیۆن کوردان ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ . پەیەدە نەشیایە خۆ لبن سێبەرا پەکەکێ دەربازبکەت ، ھەلبەت ئەڤ رەوشا نھا ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژلایێ سیاسەتمەدارێن ب ئەزموون ژمێژە ھاتبوو پێشبینی کرن . ڕێزدار نێچیرڤان بارزانی سەرۆکێ حکومەتا ھەرێما کوردسانێ، سێ سالان بەری نھا د پانێلەکێ دا ل زانکۆیا ئەمریکی ل دھۆکێ ڕاگەھاندبوو: ئەگەر دەسھەلاتا رۆژئاڤایێ کوردستانێ خۆ ژ سیاسەت ئایدۆلۆژیا پەکەکێ قورتال نەکەت ، تورکیا دێ ڤێ یەکێ کەتە بەھانەیەک و دێ ھێرشی رۆژئاڤا کەت. ھەلبەت ئەڤ دووربینیا جەنابێ نێچیرڤان بارزانی و خواندنا وی بۆ دۆخێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ، ببورینا دەمی ئەڤ پێشبینیە دروست دەرکەفتن. وەک ئاشکرایە تورکیا پەکەکێ ب مەترسی لسەر سنورێن خۆ دبینیت و چەندین جاران ڕاگەھاندییە کو ئەم چ جوداھیا دناڤبەرا پەکەکێ و پەیەدێ نابینین و ھەردوک ئێکن. ھێرشا تورکیا بۆ سەر عەفرینێ و داگیرکرنا وێ ھەر لژێر وێ بەھانەیێ بوو کو دێ مەترسیێ لسەر سورێن خۆ دویر ئێخن. ئەڤرۆکەژی جارەکا دی ڕۆژئاڤا دیسان کەفتیە ژێر گەفێن تورکیا. ئەگەر پەیەدێ ئەڤ ئاخافتنا رێزدار نێچیرڤان بارزانی بەرچاڤ وەرگرتبا و کار لسەر کربا . ئەڤرۆ دۆخێ وان دا گەلەک باشتر بیت. لێ ل شوینا خواندن و ھەلسەنکاندنێ بۆ ئەڤێ بۆچونێ بکەن، ل میدیایێن خوە دژی ئەڤێ گۆتنا نێچیرڤان بارزانی ڕاوەستیان! ل وی دەمی (سالح مسلم) دەربارەی ئاخافتنێن سەرۆک وەزیرێن ھەرێما کوردستانێ، دچاڤپێکەفتنەکێ دا دگەل کەنالێ رووداو دا گۆت: ب دیتنا من زانیاریێن نێچیرڤان بارزانی نەدروستن، و زانیاریێن دروست نەگەھشتینە وی، چونکی پەیەدە رۆژئاڤایێ کوردستانێ بڕێڤە نابەت، بەلکو ئەو سیستەمێ نھا سیستەمەکێ سیاسی رێڤەبەری دیموکراتیکە، کو ژبلی کوردا، عەرەب و سریان و تورکمان ژی تێدا پشکدارن. ئەز ھیڤیدارم نێچیرڤان بارزانی ئەڤان ڕاستیان ببینی. ب دیتنا مە پەیەدێ دڤێت ب ڤێ ڕێکێ نیشان بدەت کو ئەڤ جۆرێ بڕێڤەبرنێ جۆرە سیستەمەکێ نوییە و پەیەدێ چ پەیوەندی ب پەکەکێ ڤە نینە، لێ ئەڤە بەھانەیەکا لاوازە و نابیتە جھێ باوەڕیا وەلاتێن دەرڤە ب تایبەت تورکیا. ژ لایەکێ دیڤە پەیەدە خۆ ب ھەڤپەیمان دگەل ئەمریکا ددەتە نیاسین. و ئەمریکا ھێزێن وان ژبۆ بەرژەوەندیێن خوە بکاردھینی، پێدڤیە ئەو ژخۆ بپرسن، گەلۆ ئەو دەسکەفت و مفایێن بەشداریکرن د شەڕێ مەنبج دا بۆ کوردان چ بوون؟ ئەرێ لسەر چ بنەمایەکێ جارەکادی بەشداربوون دشەڕێ کۆنترۆلکرنا ڕەقه‌، پەیوەندیا ئەمریکا دگەل پەیەدێ پەیوەندیەکێ دەمکی یە. ئەمریکا د نھادا دڤێت شەڕێ داعشێ ل سوریا بکەت و چ ھێزەکێ ژبلی شەرڤانێن یەپەگێ باشتر نابینیت. لێ ئاشکرایە سیاسەتا ئەمریکا لسەر بنەمایێ بەرژەوەندییایە و قەبارەیێ بەرژەوەندیێن دناڤبەرا تورکیا و ئەمریکا گەلەک مەزنترە ژ بەرژەوەندیا دناڤبەرا ئەمریکا و پەیەدێ ئانکو ئەمریکا ژبۆ خاترا پەیەدێ تورکیا پشت گوھـ ناھاڤێژیت.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای