بۆ مسۆگه‌ركرنا به‌خته‌وه‌ریێ هه‌ڤژینیێ دگه‌ل كێ پێكبینین؟

بۆ مسۆگه‌ركرنا به‌خته‌وه‌ریێ هه‌ڤژینیێ دگه‌ل كێ پێكبینین؟

وار – دهۆک :

”هه‌كه‌ر كه‌سه‌كى په‌یوه‌ندیێن جڤاكى یێن سنۆردار هه‌نه‌، زێده‌تر ژ ژیانا ب تنێ خوه‌شییان دبه‌ت و دبیت دگه‌ل پێكئینانا هه‌ڤژینیێ ئاڕێشه‌ هه‌بن”

لێ د پێكئینانا خێزانێ و هه‌ڤژینیێ دا پتر ژ هه‌موویێ نیاسینا كه‌سایه‌تیێ دهێته‌ بكارئینان. ئه‌ڤ چه‌نده‌ كو من چو كه‌سایه‌تى هه‌یه‌ و دگه‌ل چو كه‌سایه‌تییه‌كى دێ شێم ژیانه‌كا هه‌ڤپشك ببۆرینم.

پێناسه‌یا كه‌سایه‌تیێ:
كه‌سایه‌تى كۆمه‌كا تایبه‌تمه‌ندیێن ئه‌خلاقى یێن كه‌سینه‌ كو ب نیاسینا وان كه‌سێ ل به‌رانبه‌ر دێ هێته‌ پێشبینیكرن، ژ تایبه‌تمه‌ندیێن كه‌سۆكى بگره‌ تا تایبه‌تمه‌ندیێن جڤاكى و شێوازێ كاركرنا كه‌سى و جیهانا ده‌ردۆر بۆ بده‌ستڤه‌ئینانا ئارمانجێن خوه‌. بۆ نموونه‌ ده‌مێ سه‌رنه‌كه‌ڤتن دهێته‌ پێش، هنده‌ك كه‌س بزاڤێ دكه‌ن كو خالێن خوه‌ یێن لاواز چاره‌سه‌ربكه‌ن و وان وه‌كو ده‌ره‌ج بكاربینن، لێ ل به‌رانبه‌ر هنده‌كێن دى دكه‌ڤن و بێ ئۆمێد دبن و هه‌تا دبیت كو په‌یوه‌ندییا خوه‌ دگه‌ل كه‌سێن ده‌ردۆر ببرن و ئه‌ڤ هه‌موو هه‌لبژارتنه‌ ب كه‌سایه‌تییا مرۆڤى ڤه‌ گرێدایه‌.
چو پێنه‌ڤێت ئه‌وێن ب كه‌سایه‌تیێن جودا كارتێكرنێ لسه‌ر كه‌سێن ده‌ردۆرا خوه‌ دكه‌ن و ئه‌ڤ بابه‌ته‌ ژى د پێكئینانا هه‌ڤژینیێ دا گه‌له‌ك ده‌نگڤه‌دانا خوه‌ هه‌یه‌، ژبه‌ركو 2 كه‌س ده‌مێ بۆ ژیانێ دگه‌ل ئێك پێنگاڤان دهاڤێژن، دێ په‌یوه‌ندییه‌كا كوورتر دگه‌ل هه‌ڤدو هه‌بیت. ب ڤێ ئێكێ دڤێت حه‌ز و ڤیانێن وان ل هه‌دڤدو نێزیكبن. ب ڤێ ئێكێ ل ده‌مێ هه‌لبژارتنا هه‌ڤژینیێ، پتر ژ ڤێ ئێكێ كو هایدارى جوداهییان بن، دڤێت ب وه‌كهه‌ڤییان پتر گرنگیێ بده‌ن تا ئاسانتر دگه‌ل هه‌ڤژینێ خوه‌ یێ ئاینده‌ى رێكبكه‌ڤن و ژ ژیانا خوه‌ خوه‌شییه‌كا پتر ببه‌ن.
به‌رى هه‌ڤژینیێ چ دڤێت:
ژبلى بیاڤێ جڤاكى، كولتۆرى، ئابوورى و…هتد، دو خێزان كو دڤێت ل هه‌ڤدو نێزیكبن، ئێك ژ سه‌ره‌كیترین بابه‌تێن كو دڤێت هۆشیارى بن، جۆرێ په‌یوه‌ندییا جڤاكییا هه‌ڤژینێ ئاینده‌ییه‌. بۆ نموونه‌ هه‌كه‌ر كه‌سه‌كى په‌یوه‌ندیێن جڤاكى یێن سنۆردار هه‌نه‌، چو ڤیان بۆ چوونا مێهڤانداریێ نینه‌، ژ ژیانا ب تنێ خوه‌شییان زێده‌تر دبه‌ت و دبیت دگه‌ل پێكئینانا هه‌ڤژینیێ ئاڕێشه‌ هه‌بن، ژبه‌ركو ل قۆناغا ده‌ستپێكێ، پێكئینانا خێزانێ ژیانه‌كا هه‌ڤپشكه‌ و ل قۆناغا لدووڤدا ده‌مێ دگه‌ل كه‌سه‌كى هه‌ڤژینیێ بكه‌ت كو حه‌ز ژ په‌یوه‌ندیێن جڤاكى یێن به‌رفره‌هـ دكه‌ت، چو پێنه‌ڤێت هه‌م ئه‌و و هه‌م هه‌ڤژینێ وى دێ تووشى ئاڕێشه‌یان بن. ئێك ژ بابه‌تێن دى كو دڤێت به‌رى هه‌ڤژینیێ دیار بیت، ئارمانجا وى یه‌. بۆ نموونه‌ هه‌كه‌ر كه‌سه‌ك بیت حه‌ز ژ تمامیێ بكه‌ت تا بگه‌هیته‌ ئارمانجێن خوه‌، ژ ژیانێ یێ رازى نابیت و دێ ده‌مه‌كێ پتر بۆ كارێ خوه‌ ته‌رخانكه‌ت، لێ هه‌كه‌ر كه‌سه‌كێ كو هیڤیێن وى كێمتر بن، ڤیانێن كێمتر هه‌نه‌ و ئه‌و هه‌موو كار و بزاڤ دێ بۆ وى یا ب زه‌حمه‌ت بیت. ب ڤێ ئێكێ هایدارى ڤێ خالا گرنگ ژى بن و ببینن د ڤى بیاڤى دا هوون چه‌ند نێزیكى هه‌ڤژینێ خوه‌نه‌.
تایبه‌تمه‌ندیێن كو دبنه‌ هه‌ڤڕكى:
ده‌مێ كو ئاخڤتن لسه‌ر هه‌ڤڕكیێ دهێته‌كرن، مه‌ره‌م ئه‌ڤه‌یه‌ كو تایبه‌تمه‌ندیێن هاتینه‌ گۆتن، وێنه‌یه‌كێ بارزتر و پر ره‌نگتر ب خوه‌ڤه‌ دگرن و ب هه‌ڤڕكییه‌كا كه‌سه‌كى دهێته‌ گوهۆڕین. د به‌رده‌وامیێ دا دێ جۆرێن هه‌ڤڕكییان ده‌ینه‌ نیاسین، لێ به‌رى وێ ل بیرا هه‌وه‌ بیت هه‌كه‌ر هه‌وه‌ ب خوه‌ یان كه‌سه‌كى كو لبه‌ر بیت ژیانا خوه‌ دگه‌ل پارڤه‌بكه‌ن، تووشى ئێك ژ ڤان ئاڕێشه‌یانه‌، به‌رى هه‌ڤژینیێ ڤێ ئاڕێشه‌یێ چاره‌سه‌ربكه‌ن. ئێكه‌مین ئاڕێشه‌یا كو دڤێت چاره‌سه‌رببیت، نه‌رێكخستنا كه‌سێ گرێدایه‌. هۆشیاربن كه‌سێ هه‌لبژارتیێ هه‌وه‌ بۆ په‌یوه‌ندییان، بڕیاردان و به‌رپرسیاریێن وى بشێت بێ پشته‌ڤانى و گرێدان ب كه‌سێن دى بژیت. ئه‌و هنده‌ك جاران ب ده‌ستهه‌لاتا كه‌سێن دى ژى رازى دبن تا پشته‌ڤانییا وان ژ ده‌ستنه‌ده‌ن و ل به‌رانبه‌ر ره‌فتارێن ئازارده‌ر یێن كه‌سێن دى بێده‌نگ دبن تاكو بهێنه‌ وه‌رگرتن.
ئاڕێشه‌یێن كه‌سایه‌تى یێن دووركه‌ر، جۆره‌كێ دى ژ ئاڕێشه‌یانه‌ كو كه‌سێ به‌رانبه‌ر هه‌رچه‌نده‌ ژ لایێ جڤاكیڤه‌ ژ په‌یوه‌ندیێن دگه‌ل كه‌سێن دى خوه‌شیێ دبینیت، ژ گرێدانا په‌یوه‌ندیێ دگه‌ل كه‌سێن دى دترسیت. ترس ژ ترانه‌پێكرنێ، خرابكاریێ د كۆمێ دا و … و ل دووماهیێ دووركرن رێگرێ گرێدانا په‌یوه‌ندییان دگه‌ل كه‌سێن دى دبیت. هه‌كه‌ر ئه‌ڤ ئاڕێشه‌یه‌ یا دژوار بیت و بهێز بیت و سه‌روبه‌رێ نه‌خوه‌شیێ بخوه‌ڤه‌ بگریت، بێگومان دێ بۆ كه‌سى و هه‌ڤژینا وى ئاڕێشه‌ساز بیت. هنده‌ك كه‌س ژى تووشى ئاڕێشه‌یێن كه‌سایه‌تى یێن هه‌ستیار یا نه‌چارى بووینه‌. ئه‌ڤ كه‌سه‌ پڕانییا جاران گه‌له‌ك حه‌ز ژ تمامیێ دكه‌ن و ره‌خنه‌وه‌رگرتنا وان د ڤى بیاڤى دا گه‌له‌ك یا كێمه‌. ئه‌و حه‌ز دكه‌ن كه‌سێن دى كونترۆل بكه‌ن و ڤیانا تمامیێ د هه‌موو بیاڤێن ژیانا وان دا دهێته‌ دیتن. ئه‌ڤ كه‌سه‌ پڕانییا جاران په‌یوه‌ندیێن خوه‌ یێن جڤاكى و خوه‌شى وه‌رگرتنێن خوه‌ گۆرى ڤیانا خوه‌ یا ب تمامى دكه‌ن و گه‌له‌ك ژ رادده‌ى بۆ كارێ خوه‌ ده‌مى ته‌رخان دكه‌ن. گه‌له‌ك ژ رادده‌ى رێكخستى، هووربین و گه‌له‌ك ب زه‌حمه‌ت نه‌رمیێ دیاركه‌ن و هه‌تا دبیت كه‌سێن به‌خیل و ركوویى بن.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای