ئیراق وەلاتەکێ بدەست چێکریە ئارامیێ ب خوەڤە نابینیت

محەمەدسالح گەرەگۆیی

عیراقێ ئارامی ب خوڤە نەدیتیە چۆنکی ل دیڤ حەزا خەلکێ عیراقێ نە هاتیە دانان ئانکو ل ناخێ خەلکێ عیراقێ نە سەرهلدایە کو ل سالا١٩٢١ ئنگلیزا ل دیڤ بەرژەوەندیێن خوە دانایە، هەروەسا د وی دەمی دا ویلایەتا مووسل و دەڤەرێن دی یێن کوردستانی ب زوری و بێی پرس و راوێژا هاولاتیێن دەڤەرێ ب ویلایەتا بەسرا و بەغداڤە گرێداین ل سالا۱۹۲٥کو بریتانیا و تورکیا ئەڤ کارە ئەنجامدا ، عیراق کەفتە دبن ئینتیدابا بریتانیا دا و ئاریشەیان دەسپێکر. ل وی دەمی و تانوکە پشتی بورینا چەندین دەسهەلاتداران و شێوێن حوکمەتا هەر عیراق دهێتە بکارئینان ژلایێ هند وەلاتاڤە هەروەسا ژبۆ بەرژەوەندیێن خوە گەندەلی دناڤ دا بەلاڤکر کو ئەڤە ژی بوو جهێ مەترسییێ ل سەر ئاسایش و ئارامیا وێ.
پشتی سالا ۲۰۰۳ و رۆخانا ڕژێما بەعس کو ب رۆژا رزگاربوونا عیراقێ دهێتە نیاسین گەلێ عیراقێ ب ئومێدەکا مەزن هەبوو ژبۆ دروستبوونا عیراقەکا دیمۆکراتا فڕەحزبی و رزگاربوون ژ شەر و ئالوزیا بەلێ ڤێ چەندێ ژی دوماهی ب ئالوزیا نەئینا چونکی ل سەر بنەمایێ مەزهەبی و تائیفی هاتە دانان و کێشه مەزنترلێ هاتن و ژبەر ئەو گەندەلییا وان وەلاتان ئێخستییە دناڤ عیراقێ دا ،هەروەسا بۆ ماوەیێ چەندین سالان بۆ دەسهەلات ددەستێ لایەنێن سنە دابوو پشتی روخانا رژێما بوری دەسهەلات کەفتە د دەستێ لایەنێن شیعی دا ئەڤ گوهرینا دەسهەلاتێ بۆ ئەگەرێ هندێ کو دگەل ئێکدا  کەفتنە توندوتیژیێ و تولڤەکرنێ ژ ئێکو دو وپرانیا کاران دڤی دەمی دا ژی ب تائیفی و مەزهەبی دهێنە رێڤەبرن. و نەتەوەیێ کورد ژی ب درێژاهیا دیرۆکا ڤی وەلاتی بێ بەهرنەبوو ژڤان ئالوزیا و بەردەوام دهاتنە سزادان و دهاتنە کوشتن و مافێن وان بەردەوام دهاتنە بنپێکرن، ژبەر ڤێ ململانێ وهەڤرکیا ڤان هەردو لایەنانێن مەزهەبی وەلات ئێخستە بن گوشارێن  تورکیا وئیران وئەمریکا و سعودیێ، لەورا ڤان وەلاتان ئەڤ رەوشە ب دەلیڤە زانی کو پێگەهێ خوە پتر بهێز بکەن و کاریگەریا خوە هەبیت.
دوبارە پشتی بورینا ۱٥ سالان ل سەر ژ ناڤچوونا رژێما سەدامی بەلێ دەسهەلادار نەشیان داخوازیێن گەلێ بجهبینن و گەندەلیێ بنبر بکەن و پێکەهێ وەلاتێن تێکدەر لاوازبکەن و خزمەتگوزاریا بەردەست بکەن، دوبارە گەل رژیانە ل سەر جادەیان ئەڤه وێ چەندێ دوپات دکەت کو بەردەوام گەل یێ ژ دەسهەلاتێ نەرازییە و ژ دەسهەلاتا پارتان ئەڤە بۆ وێ چەندێ دزڤریت کو ئەڤ پارتە هەتا نوکە ژی نەشیاینە هند گوهرینان بکەن ژبۆ رازیبوونا گەلی ژبەرڤێ چەندێ عیراق رۆژ بۆ رۆژێ دێ نە ئارام بیت و هەژمونێن وەلاتێن جیران و زلهێز ژی دێ بەردەوامبن و وەلاتی دێ ل دیڤ بەرژەوەندیێن خوە بکاردئینن و پێگەهێ خوە بەرفرەهترلێ کەن، هەروەسا ئەڤ خوەپیشاندانە و شورەشێن بەردەوام بەلگەنە بۆ وێ چەندێ کو عیراق وەلاتەکە نەهاتییە دانان دبەرژەوەندیا گەلێ وێ دا ،بەلێ ب بۆچوونا من چارە دڤی دەمی دا ئەوە کو ئەو وەلاتێ ب زۆری گەهاندییە ئێک ول دیڤ بەرژەوەندییا وەلاتێن (بریتانیا، تورکیا، ئیران) هاتییە دانان و رۆژانە سەروەرییا وێ دهێتە بنپێکرن فەرە ژئێک جوداببیت دا ئارامیێ بخوەڤە ببینیت.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای

كومێنته‌كا نوی دانه‌

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.