ئارمانجێن نەتەوەیێن پارتی دیموکراتی کوردستانێ

ئارمانجێن نەتەوەیێن پارتی دیموکراتی کوردستانێ

دلۆڤان ئەمجەد بارزانی

۱ـ بهێزکرنا پەیوەندیێن برایانە و پشتەڤانی و هاریکاری کرن دگەل هەمی پارت و رێکخراوێن دیموکرات و ئاشتیخوازێن رەڤەندا کوردی دا ، هەتا ب رەنگەکێ ئاشتیانە ئارمانجێن نەتەوەیێن پێشچاڤێن نەتەوێ کورد بجێهـ بینن و کلتورێ دیالۆگ و لێبورینێ دناڤ مالا کوردی دا بلاڤبیتن و پەرەبرنە بەر توند و تیژیێ بهێتە حەرام کرن .

۲ ـ هەولدان بۆ ب نێڤ دەولەتیکرنا سیاسەتا دۆزا کورد ل چارچۆڤێ رێکخراوێن نێڤ دەولەتی و هەرێمیاندا و بزوتنەوا رزگاریخوازا کورد سیفەتێ چاڤدێر دڤان رێکخراوان دا وەربگریت بو هندێ کو داکوکیێ ل مافێن نەتەوەیی و نیشتمانیێن رەوا بکەن .

۳ ـ ڤەگەراندنا هەمی ناڤچەیێن ڤەقەتیایی بۆ سەر هەرێما کوردستانێ ب گوێرەی وان میکانیزمێن د ماددێ ۱٤۰ ێ دەستورێ عیراقێ دا هەی ، ب ڤێژی سنورێ هەرێمێ بهێته چەسپاندن .

٤ ـ داکوکیکرن ل مافێ هەمی وان کوردێن ل ناڤچەیێن دیکەیێن عیراقێ دا ئاکنجی وەکی بەشەکێ نەڤەقەتیایی ل گەلێ کورد ، کار بهێتە کرن بۆ بۆ هندێ کو زێدەتر بهێزکرنو بەردەوامی دان ب پەیوەندیێن جڤاکی و کلتوری دگەل واندا .

ــ کورتیەكا دیروکا پارتی :

پارتی دیموکراتی کوردستان ل سالا ۱۹٤٦ێ ل کومارا مهاباد دا بابێ روحیا نەتەوا کورد (مەلا مستەفا بارزانی) و همزە عەبدوللە ، میرحاج ئەحمەد ، نوری ئەحمەد ، مستەفا خۆشناو ، محمد محمود قودسی ، خیرواللە عبدولکەریم ، عیزت عبدولعەزیز ، پەیرەو و پروگرامێ پارتی دانا ، ژبو وێ مەبەستێ همزە عبداللە هناردە کوردستانا عیراقێ کو سێ راسپاردی ڤێ بوون :

۱ـ دەستکاریا پەیرەو و پرۆگرامی نەهێتەکرن ئەوێ کو ل مهابادێ دارشتی .
۲ـ پارتێن کوردستانی ب سەر حکومەتا ناوەندی دا نەچن هەتا خو جێگیر دکەن .
۳ـ شێخ لەتیف و کاك زیادی بکەنە جێگرێن ئێکێ و دووێ .

بریارا سێیێ بیە ئەگەرێ نارەزیبونێ و ئەڤ نەرازیبونە ژی بیە ئەگەرێ (ئینشقاق)ێ ، ژبەر هندێ ێالح حیدر و نافع یونس چوونە ناڤا شورەشێ ، همزە عبدوللاش دگەل پارتا رزگاری کومبون بریار ژی دا بهێنە ناڤ پارتی ، رزگاری و شورەش دەستپێکا ئابێ کونگرە بەست و هەر خوژی هەلوەشاندەڤە .
ل ۱٦ـ ۸ ـ ۱۹٤٦ێ ل بەغدا ب ئامادەبوونا ۷۰ ێ ئەنداما کونگرێ ئێکێ هاتە بەستن .
وەزارەتا بەرگرییا تورکیا راگەهاند: ئەنقەرەیێ هێژ چ پێناسە بۆ پەیوەندییێن واشنتۆن و پەیەدێ نینە، لێ چاڤەرێی دوماهییا وانە.
خولوسی ئاکار، وەزیرێ بەرگرییا تورکییا د سەرەدانا خوە بۆ رحایێ دا راگەهاند: تورکیا هێژ چ خواندن و پێناسە بۆ هەماهەنگی و هەڤکارییا هەڤپەیمانییا ئەمریکا و پارتییا یەکەتییا دیمۆکرات، پەیەدێ نینە، لێ ل بەندێ یە واشنتۆن وان پەیوەندییان ل نێزیک بدوماهی بینیت.
دەربارەی رێککەفتنێن سوپایێ وەلاتێ خوە و ئەمریکا ل دۆر دەڤەرا ئارام یا رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی، ئاکاری راگەهاند: هەردو ئالی ل سەر هەماهەنگی و چاڤدێرییا ئاسمانی رێککەفتنیە و حەفتییا بهێت دێ ژوورا ئۆپەراسیۆنین هەڤپشک دەست ب کارێن خوە کەت.

پشتی دەست گرتنا تاکرەویا دەستهەلاتێ ژ ئالیێ پارتا بەعس ڤە ل سالا (۱۹٦۸)ێ حکومەتا عیراقێ هەولا بێدەنگ کرنا شورەشا کوردی ددا و کەفتە گەنگەشەکرنێ دگەل پارتیێ دا کو راگەهاندنا رێکەفتناما ئازارا (۱۹۷۰)ێ لێ کەفتەوە . ژبەرکو پشتی دەمەکێ حکومەتا عیراقێ کەفتە سەر کوتکرنا شورەشا کوردان کو پارتی رێبەرایەتیا وێ دکر ، ل ئەنجامێ دا حکومەتا عیراقێ نەچار بی ملێ خوە بو شاهێ ئیرانێ سست بکەت ل هەمبەر وازلێ ئینانا شاهی ل پشتەڤانیکرنا کوردان کو ئەوژی ببیە ئەگەرێ هەرس ئینانا شورەشێ و پەنابرنا گەلەك ژ سەرکردێن پارتی بۆ دەرڤەی وەلاتی . پشتی وەغەرا داویا (مەلا مستەفایێ بارزانی) ل سالا (۱۹۷۹) ڤە کورێ بارزانیێ نەمر رێزدار (مسعوود بارزانی)رێبەری و سەروکایەتیا پارتی دیموکراتی کوردستانێ دکر . پارتی ل راپەرینا جەماوەری سالا (۱۹۹۱)ێ بەژداریا کری و پشتی ڤەکێشانا ئیداری و سەربازیا حکومەتا عیراقێ د هەمان سال دا پارتی ئێك بو ژ وان زلهێزان کو جلەوا رێڤەبرنا کاروبارێن کوردستانێ و عیراقێ ڤەگرتیە،سەر ملێن خوە . من نەڤێت زور درێژ بکەم دێ ل کونگرا ئێکێ یا پارتا دیمۆکراتا کوردستانێ بەرەڤ دوماهیك کونگرە هێم باس کەم کو کونگرا سێزدێ یە .. ــ کونگرا سێزدێ : ئەڤ کونگرە ل ۱۱ێ هەتا ۱۸ێ کانوونا ئێکێ یا سالا ۲۰۱۱ێ بی کو نێزیکێ (۱٥۰۰) ئەندامێن پارتی تێدا بەژدار بوون . ــ رێزدار (مسعوود بارزانی) بیە سەروکێ پارتا دیموکراتا کوردستانێ . ــ رێزدار (نێچیرڤان بارزانی) ژی بیە جێگرێ ئێکەمێ سەروکی . ــ هەلبژادن ژی بو مەکتەب سیاسی هاتە ئەنجام دان . ــ سەروکێن پارتا دیموکراتا کوردستانێ : ✪ رێزدار (مەلا مستەفا بارزانی) ل سالێن (۱۹٤٦ ــ ۱۹۷۹)ێ هەر ل دامەزراندنا پارتێ هەتا وەغەرا دویێ کری سەروکاتیا پارتا دیموکراتا کوردستانێ دکر ، هەر ل (کونگرا ئێکێ هەتا کونگرا نەهێ). ✪رێزدار (مسعوود بارزانی)ل سالا (۱۹۷۹ ــ هەتا نها ) هەر پشتی وەغەرا داویا بابێ روحیا نەتەوا کورد (بارزانی نەمر) هەتا نها سەروکایەتیا پارتا دیموکراتا کوردستانێ دکەت ، هەر ل (کونگرا نەهێ هەتا کونگرا سێزدێ) . ــ بەشک یا هاتیە وەرگرتن ژ مالپەرێ فەرمیێ (پارتی دیموکراتی کوردستان)ێ.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای